Χρύσανθος Τσουρούλλης Αναστασιάδης Vs Αναστασιάδης στη Γενεύη

Αναστασιάδης Vs Αναστασιάδης στη Γενεύη

Γιατί ανοχή και η κάλυψη είναι συνενοχή αδέλφια…

Τα όσα έχουν γίνει τα τελευταία δυο χρόνια στο Κυπριακό φέρνουν στη διάσκεψη της Γενεύης τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας αντιμέτωπο όχι μόνο με την Τουρκία, που θα πρέπει να τοποθετηθεί για τα θέματα των εγγυήσεων-ασφάλειας, αλλά και με τον ίδιο τον εαυτό του. Θα βρεθεί αντιμέτωπος με τον παλιό Αναστασιάδη, που έλεγε ότι πάμε σε διεθνή διάσκεψη μόνο αν έχουμε συμφωνήσει στα άλλα. Θα πρέπει να δώσει απαντήσεις στον Αναστασιάδη, που έλεγε ότι δεν πρόκειται να δεχτούμε σε μια διεθνή διάσκεψη να συζητούνται οι εσωτερικές πτυχές της λύσης. Θα έχει να αντιμετωπίσει και τον Αναστασιάδη που διαβεβαίωνε ότι για να προχωράμε στο επόμενο θέμα, θα πρέπει πρώτα να υπάρξει συμφωνία για την ασφάλεια. Ποια όμως συμφωνία με τις γνωστές και τώρα επαναλαμβανόμενες θέσεις της Άγκυρας; 
 
Ο πονοκέφαλος του «κοινού εγγράφου»
 
Το πρώτο ερώτημα, βέβαια, είναι αν η Διάσκεψη που ξεκινά στις 28 Ιουνίου εξαρτάται από τη σύνταξη του περιβόητου “κοινού εγγράφου” που έχει αναλάβει ο Ε.Μ. Έιντε. Γίνεται πολλή συζήτηση γύρω από αυτό το έγγραφο και τον ρόλο του Νορβηγού διπλωμάτη. Η αντιπολίτευση υπενθυμίζει στον Πρόεδρο τον ίδιο τον… εαυτό του, αφού πριν από όχι πολύ καιρό, έλεγε ότι ο κ. Έιντε κάνει του κεφαλιού του και δεν παίζει σωστά τον ρόλο του. Βάζουν λοιπόν το ερώτημα πώς μπορεί να υπάρχει εμπιστοσύνη στον Νορβηγό για να κάνει αυτήν τη δουλειά τώρα. Από την κυβερνητική πλευρά απαντούν ότι το έγγραφο δεν εξαρτάται από τον Ειδικό Σύμβουλο, αλλά θα είναι κοινό έγγραφο των συμμετεχόντων στη Διάσκεψη. 
Το ερώτημα είναι, όμως, τι θα γίνει εάν τελικά δεν υπάρχει συμφωνία ούτε καν σε αυτό το έγγραφο. Από την πλευρά της αντιπολίτευσης προβλέπουν ότι “ο Νίκος Αναστασιάδης με τα όσα έδειξε μέχρι τώρα είναι άξιος να το παραβλέψει και πάλι να πάει στη Γενεύη”. Πληροφορίες, όμως, από το περιβάλλον του Προέδρου διευκρινίζουν ότι “ο Πρόεδρος θεωρεί προαπαιτούμενη τη συμφωνία του με το περιεχόμενο του εγγράφου, προκειμένου να μεταβεί στη Γενεύη”. Υπενθυμίζουν ότι αυτό το έγγραφο, που θα καταλήξει μόνο με τη δική μας συγκατάθεση, έχει σκοπό να καθοδηγήσει τη συζήτηση της ασφάλειας. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, είναι “κλειδί” για τη Γενεύη. Αν όμως έτσι έχουν τα πράγματα, τι θα γίνει αν τυχόν η Τουρκία δεν επιτρέψει σε αυτό το κλειδί να γυρίσει σωστά; 
 
Καθιερώνεται στα Η.Ε. μέθοδος «παράλληλης» διαπραγμάτευσης 
 
Πέρα, όμως, από αυτά τα διαδικαστικά, το ερώτημα είναι τι περιμένει ο Πρόεδρος από τη Γενεύη. Ενώ ένα άλλο βασανιστικό και μάλλον αναπάντητο μέχρι στιγμής ερώτημα είναι και πώς βλέπει η ελληνική κυβέρνηση τη Γενεύη. Σημασία έχει ότι πριν από ενάμιση μόλις χρόνο θα ήταν αδιανόητο να πει κανένας ότι θα φτάναμε σε διεθνή διάσκεψη για το Κυπριακό χωρίς να υπάρχει ήδη “ακτίνα συμφωνίας”. Ενώ τώρα τα Ηνωμένα Έθνη έχουν αποκτήσει το δικαίωμα να οργανώνουν μια τέτοια διάσκεψη, στην οποία θα συζητηθούν “παράλληλα” όλα τα ανοιχτά κεφάλαια. Δηλαδή όλα τα κεφάλαια! 
 
Ο ίδιος ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έλεγε ότι “δεν τίθεται θέμα” να πάμε σε κάποια διεθνή διάσκεψη και εκεί να συζητάμε εσωτερικά θέματα της Κύπρου, όπως η οργάνωση της διακυβέρνησης, τα περιουσιακά ή η οικονομία. Ωστόσο αυτό ακριβώς θα γίνει τώρα. Πώς τα συμβιβάζει αυτά τα πράγματα στο μυαλό του ο Πρόεδρος; Πώς λογαριάζει να ξεφύγει από το έντονο “πρέσινγκ”, που σίγουρα θα δημιουργηθεί στη Γενεύη όταν θα απαιτείται από τον διεθνή περίγυρο να “κλείσουν” όλα τα ανοιχτά θέματα; 
 
Μπορεί να έχει ήδη καθιερωθεί ότι στη Διάσκεψη της Γενεύης θα είναι ως παρατηρητής και η Ε.Ε. Απέναντι όμως σε αυτό το όφελος για την ελληνική πλευρά, καταγράφεται εξίσου ότι δεν γίνεται ούτε λόγος για τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας. Καταγράφεται επίσης ότι, παρά τον διεθνή χαρακτήρα της Διάσκεψης με τη συμμετοχή και των εγγυητριών δυνάμεων, στο ίδιο πλαίσιο θα συζητούνται και θέματα του διακοινοτικού διαλόγου. Ενώ πάντα η αντιπολίτευση θα μπορεί να σημειώνει επικριτικά ότι απουσιάζει η Κυπριακή Δημοκρατία, ακόμα και όταν ο Πρόεδρός της με δηλώσεις του υπογραμμίζει ότι είναι εκεί “και ως Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας”. 
 
Μήπως η Τουρκία θα κάνει εκεί «παράλληλο» παιχνίδι; 
 
Τι συνέπειες μπορεί να έχουν όλα αυτά; Ότι στην πράξη, εκεί στη Γενεύη, εφόσον θα συζητηθούν “παράλληλα” και το εδαφικό και η διακυβέρνηση, θα υπάρχει η δυνατότητα στην Τουρκία “παράλληλα” να εξαρτά τις τοποθετήσεις της στις εγγυήσεις από την πρόοδο της συζήτησης για τη διακυβέρνηση. Και ο πολύ γνωστός φόβος είναι ότι θα δοθεί η ευκαιρία στην Τουρκία να παρουσιάσει μια πολύ μικρή ή και ανεπαίσθητη αλλαγή της ακραίας τώρα θέσης της για τις εγγυήσεις, σε αντάλλαγμα για παραχωρήσεις της ελληνικής πλευράς στα θέματα της διακυβέρνησης, των ελευθεριών των Κυπρίων πολιτών ή και στο περιουσιακό. Ακόμα περισσότερο, κανένας δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο η Άγκυρα να “μπλέκει” στις συζητήσεις και τα όσα ζητά για τους δικούς της υπηκόους και την εγκατάστασή τους στην Κύπρο μετά τη λύση. Με δυο λόγια, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης θα βρεθεί να κάνει εκείνα που ο ίδιος Πρόεδρος Αναστασιάδης απέκλειε μέχρι τώρα. 
 
Προσπαθώντας να στριμώξει την Άγκυρα μπορεί να στριμώξει τον ίδιο;
 
Μπορεί ο Πρόεδρος με την πρόσφατη πρότασή του, την οποία και “νέρωσε” πλήρως μέσα σε δυο-τρία εικοσιτετράωρα, να επιτυγχάνει πράγματι την απεμπλοκή των διαπραγματεύσεων. Στη Γενεύη το σκηνικό μπορεί να είναι κάπως διαφορετικό από αυτό που ξέραμε μέχρι πρόσφατα όπου, μετά την πρώτη διάσκεψη της Γενεύης, είχαμε τέλμα. Μπορεί τώρα να φύγει εκείνο το κλίμα που επέτρεπε στην τουρκική πλευρά να ρίχνει φταίξιμο στην ελληνική για την “υπόθεση ενωτικό Δημοψήφισμα” και τα Η.Ε. θα βρίσκονταν στον πειρασμό να μοιράσουν το πάπλωμα των ευθυνών ακριβώς στη μέση. Προσδοκά άραγε ο Πρόεδρος ότι στη Γενεύη θα φτάσουν τα πράγματα σε σημείο που να φανεί ότι την ευθύνη έχει η Τουρκία επειδή είναι άκαμπτη στο θέμα των εγγυήσεων;
 
Αν έτσι έχουν τα πράγματα, τότε υποτιμά δυο παράγοντες. Ο πρώτος είναι ότι αρκετά εύκολα η Τουρκία μπορεί να αποφύγει την “ακαμψία”, παρουσιάζοντας μια παραλλαγή του συστήματος εγγυήσεων με τον ισχυρισμό ότι έκανε υποχώρηση. Κάποιοι μάλιστα επιμένουν ότι σε μια τέτοια κίνηση η Άγκυρα θα το συνδύαζε με “δικαιώματα” που πρέπει να δοθούν στους Τούρκους πολίτες μετά τη λύση, ως κίνηση καλής θέλησης και από την ελληνική πλευρά. 
 
Ο δεύτερος και σοβαρότερος παράγοντας, ακόμα και αν η Τουρκία δεν κάνει μια τέτοια “έκπληξη”, είναι όλη εκείνη η πίεση που θα ασκηθεί στη Γενεύη από τον διεθνή περίγυρο. Διότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σίγουρα γνωρίζει ότι τα Η.Ε. και πολύ περισσότερο κάποιοι άλλοι που κινούν τα νήματα και πίσω από τα Η.Ε. και την επίσημη αυλαία, δεν πάνε στη Γενεύη “απλώς για έναν περίπατο”. Αλλά θα θεωρήσουν ότι είναι η τελευταία ευκαιρία για να “κλείσει” το Κυπριακό. Και δεν είναι καθόλου απίθανο να του παρουσιάσουν, ακόμα και παρασκηνιακά, ένα “πακέτο”, όπως αυτό ήδη διαμορφώνεται με πρωτοβουλίες κυρίως της Άγκυρας. 
 
Το σίγουρο είναι ότι η διαδικασία στη Γενεύη δεν θα είναι εκείνο που είχε περιγράψει ο Πρόεδρος λέγοντας “άμα συμφωνήσουμε και κλείσει η ασφάλεια, τότε περνάμε στο εδαφικό και άμα καταλήξουμε και στο εδαφικό, τότε πάμε στο περιουσιακό κ.λπ”. Στο Ανακοινωθέν το οποίο ο ίδιος συμφώνησε στη συνάντηση με τον κ. Γκουτέρες δεν περιγράφεται μια τέτοια διαδικασία. Από το περιβάλλον του Προέδρου, όμως, και με σκοπό να τον υποστηρίξουν, υπογραμμίζουν ότι “πάντα είναι στο χέρι του, σε οποιαδήποτε στιγμή το κρίνει αναγκαίο, να διακόψει, λέγοντας ότι αφού δεν υπάρχει ακτίνα συμφωνίας για την ασφάλεια, τότε τι να συζητάμε τώρα για τα υπόλοιπα;”. Θα μπορέσει όμως στην πράξη να κάνει ποτέ κάτι τέτοιο; 
 
Τα διαφορετικά «ακροατήρια» του Προέδρου Αναστασιάδη
 
Ταυτόχρονα, εάν ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έκανε αυτήν τη “νέα στροφή” φέροντας τα πράγματα ξανά στη Γενεύη, κάποιοι εκτιμούν ότι είχε και στόχο εκείνο το μέρος του ακροατηρίου του που είναι φανατικά ταγμένο για κάποια λύση του Κυπριακού. Δηλαδή, χωρίς να το λέει, τους οδηγεί να υποστηρίζουν την προσπάθειά του, ενώ πριν από μερικές εβδομάδες τού είχαν εναντιωθεί. Ήδη αυτό έγινε με το ΑΚΕΛ, το οποίο δημοσίως και παρά τις επιφυλάξεις υποστηρίζει τη διαδικασία. Ενώ και άλλοι κύκλοι, είτε μέσα είτε έξω από το κόμμα του Προέδρου, δεν κρύβουν ξανά τις αυξημένες προσδοκίες τους. Το ερώτημα, όμως, είναι αν υπολογίστηκε και το “κόστος” από αυτούς τους ίδιους κύκλους την ώρα που θα φανεί ότι δεν μπορεί να υπάρξει κατάληξη στη Γενεύη. 
 
Τι περιμένει από τη Γενεύη;
 
Επανερχόμαστε, λοιπόν, στο πρώτο ερώτημά μας. Τι ακριβώς περιμένει από τη Γενεύη ο Πρόεδρος Αναστασιάδης; Συνεργάτες του διαβεβαιώνουν ότι ειλικρινά περιμένει “ακόμα και συνολική λύση του Κυπριακού”. Όταν όμως ξεκινήσει η συζήτηση για τα προαπαιτούμενα μιας λύσης και τη γνωστή στάση της Τουρκίας, οι ίδιοι παραδέχονται ότι είναι “ελάχιστα πιθανό”.  
 
Το δεύτερο που μπορεί να περιμένει είναι ένα σκηνικό μέσα στο οποίο θα φανεί η ευθύνη της Τουρκίας. Πόσο εύκολο θα είναι όμως αυτό; Μήπως πολύ πιο εύκολο δεν θα είναι η Άγκυρα να βρει κάποιο τρόπο να “γλιστρήσει”; Μια πιθανή υπεκφυγή, που ήδη ακούγεται αρκετά σε διπλωματικούς κύκλους, είναι η Τουρκία να διασυνδέσει τόσο την αποχώρηση των στρατευμάτων της όσο και μια τελική συζήτηση για τις εγγυήσεις με την “πορεία εφαρμογής της λύσης”. Πώς θα ξεφύγει από ένα τέτοιο τέχνασμα ο Πρόεδρος χωρίς να είναι εκείνος που θα έχει πει το “όχι”; 
 
Την ίδια ώρα, κάτι που δεν πρέπει κανένας να παραβλέπει σε τέτοιες συζητήσεις σεναρίων και πληροφοριών, είναι ότι εκείνο που μπορεί να δεχτεί ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δεν εξαρτάται μόνο από το πώς θα φανεί σε σχέση με τις περίφημες “ομόφωνες αποφάσεις του Εθνικού Συμβουλίου”. Εκείνο που πρέπει και μπορεί να δεχτεί για να μιλά με τη δική του έκφραση για “αποδεκτή λύση”, είναι εκείνο που ξέρει ότι θα μπορούσε να δεχτεί ο Κύπριος πολίτης σε ένα δημοψήφισμα. Και εδώ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ξέρει ή πρέπει να ξέρει ότι τα πράγματα είναι αρκετά σκούρα. 
 
Το σκηνικό μιας «αποδεκτής λύσης» και η διάρκεια των διαπραγματεύσεων
 
Η κοινή γνώμη, μετά τα όσα έχει δει τον τελευταίο καιρό τόσο από τον Μ. Ακιντζί και την Άγκυρα, όσο όμως και από “επεισόδια” με τον κ. Έιντε, είναι πολύ επιφυλακτική. Όταν, όμως, συνδυάζει και τις πληροφορίες που καθημερινά έρχονται από μια Τουρκία που έχει μετατραπεί σε “ανοιχτή φυλακή”, καθώς και τις διεθνείς ισλαμικής λογικής κινήσεις του Ταγίπ Ερντογάν, από “επιφυλακτική” μετατρέπεται σε εντελώς αρνητική. Οι οπαδοί της “όποιας λύσης”, όπως τους χαρακτήρισε ο ίδιος ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, είναι πράγματι μια πολύ δραστήρια ομάδα. Δεν παύουν όμως να είναι μόνο μια ομάδα και ίσως μάλιστα μια περιθωριακή ομάδα στη σύγχρονη Κύπρο.
 
Μια περιθωριακή ομάδα που κάνει πολλή φασαρία και συμπεριφέρεται “σταυροφοριακά”. Δεν θα ήταν αρκετό να υπολογίσει ο Πρόεδρος σε αυτούς σε περίπτωση δημοψηφίσματος, ενώ σίγουρα δεν μπορεί και δεν έχει νόημα να υπολογίζει σε αυτούς σε περίπτωση που θα πρέπει να φύγει από τη Γενεύη με “τίτλους τέλους” για την παρούσα διαπραγμάτευση. Αντίθετα, μάλιστα, θα τους βρει εξίσου μαχητικούς απέναντί του, όταν και μπορεί αίφνης να προσδεθούν στην… εξαγγελία που θα φέρνει ο Μάικ Σπανός ως “πρόεδρος λύσης”, όπως τον προσδιορίζουν οι μέντορές του στην Εζεκία Παπαϊωάννου. Ενδεικτικό ήταν ότι σε πρόσφατη εκδήλωση “υπέρ της λύσης” σε έναν τοίχο είδαμε ένα χειρόγραφο πλακάτ που έγραφε “Νίκο Καραγκιόζη”! Αλλά αξιοσημείωτο ότι κάπου κάτω από την ταμπέλα, με τους λιγοστούς ακτιβιστές “της Λύσης” συναγελαζόταν και ηγετικό στέλεχος της Πινδάρου! 
 
Κάποιοι από το κυβερνητικό στρατόπεδο εκτιμούσαν πάντα ότι “ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ενδιαφέρεται ακόμα και αν δεν υπάρξει Λύση, να παραταθούν οι διαπραγματεύσεις όσο γίνεται περισσότερο”. Είναι απέναντι σε αυτήν την πληροφόρηση που σχεδόν χαιρέκακα προσπάθησε πρόσφατα ο Μουσταφά Ακιντζί να βάλει ως όριο τον Ιούνιο. Διαμηνύοντας έμμεσα ότι δεν ήταν διατεθειμένος να συνεχίσει να βλέπει τον Πρόεδρο χωρίς… γάμο. Αυτή η “εκβιαστική” τοποθέτηση του Τουρκοκύπριου ηγέτη είχε τη δική του λογική ότι “το Κυπριακό είναι περίπου λυμένο” εφόσον το μόνο που έμενε ήταν να δεχτεί η ελληνική πλευρά την “εκ περιτροπής”. Φαίνεται μάλιστα ότι τους προηγούμενους μήνες ο Τουρκοκύπριος ηγέτης έκανε και κάποιο “λόμπι”, αφού το ΑΚΕΛ εμφανίστηκε επικρίνοντας καθαρά τον Πρόεδρο ότι ευθυνόταν για τη στασιμότητα, αφού δεν έλεγε να αποδεχτεί την “εκ περιτροπής” την ώρα που “όλοι ήξεραν” ότι στο τέλος θα δοθεί. 
 
Από τη Γενεύη στις εκλογές
 
Αν τελικά το σενάριο του Προέδρου Αναστασιάδη είναι να φτάσει έστω και την υστάτη σε “ακτίνα λύσης” και να το διατηρήσει αυτό ως μεγάλο όπλο και στις εκλογές, τότε θα χρειαστεί κάτι σαν “ενδιάμεση συμφωνία”. Εκτός από όλους τους κινδύνους που σημαίνει κάτι τέτοιο, αυτό θα τον φέρει αντιμέτωπο με τον ίδιο τον εαυτό του, που πάντα έλεγε ότι “δεν συζητάμε κάτι τέτοιο”. Αν παραπλήσιο σενάριο είναι να φτάσει πράγματι σε λύση “με συνοπτικές διαδικασίες”, τότε θα βρεθεί αντιμέτωπος με τον Αναστασιάδη της “αποδεκτής λύσης” και σίγουρα θα χάσει (το Δημοψήφισμα). 
 
Αν, αντίστροφα, το σενάριο είναι να δείξει ότι εξάντλησε όλα τα περιθώρια και απέδειξε ότι η ελληνική πλευρά δεν έχει την ευθύνη, τότε θα πρέπει από τη Γενεύη μέχρι τις προεδρικές να σταθεί αντιμέτωπος με τον Αναστασιάδη, που έλεγε ότι δεν χρειάζεται “σχέδιο Β” και ότι δεν θέλουμε κάποια “άλλη στρατηγική”. Θα μπορέσει τότε να πείσει ότι είναι ο ίδιος που ηγείται μιας “άλλης στρατηγικής” για μετά τον Μάρτιο 2018;
 
 

Top