Χρύσανθος Τσουρούλλης Πηγαίνοντας στις κάλπες μέσω… Γενεύης

Πηγαίνοντας στις κάλπες μέσω… Γενεύης

Γιατί ανοχή και η κάλυψη είναι συνενοχή αδέλφια…

ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ ΚΑΙ ΤΙ ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΡΙΣΚΑΡΕΙ Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
 
Ποιοι πιέζουν και θέλουν να παίξουν «καθυστερήσεις» των διαπραγματεύσεων στη διάσκεψη;
 
- Γιατί δεν θα αποφύγει μια Διάσκεψη Γενεύης η ελληνοκυπριακή πλευρά;
 
- Τι θα πράξει ο Πρόεδρος μπροστά στην παγίδα προτάσεων για «μορατόριουμ» στην Α.Ο.Ζ.;
 
- Οι προθεσμίες του κ. Έιντε τελειώνουν αρκετά πριν από εκείνες του Προέδρου της Δημοκρατίας
 
Οι προεδρικές εκλογές πάντα είχαν σχέση με το Κυπριακό. Διότι το βασικό κριτήριο για την εκλογή προέδρου είναι το εθνικό ζήτημα και οι διάφορες θέσεις που παρουσιάζονται από τους υποψηφίους. Μπορεί όμως να έχουν κάποτε και άμεση σχέση με τις ίδιες τις εξελίξεις του Κυπριακού. Το αποκορύφωμα ήταν οι εκλογές του 2003, που έμειναν μετά στην ιστορία για το Σχέδιο Ανάν.
 
Σε εκείνες τις εκλογές το θέμα δεν ήταν μόνο οι θέσεις που είχαν οι υποψήφιοι. Υπήρχε σε εξέλιξη η διαπραγμάτευση και στο τραπέζι ένα σχέδιο για λύση του Κυπριακού. Οι υποψήφιοι σε εκείνες τις εκλογές έπρεπε να τοποθετηθούν και για το σχέδιο που υπήρχε. Ήταν τότε που το ΑΚΕΛ έκανε την εντυπωσιακή επιλογή να υποστηρίξει τον Τάσσο Παπαδόπουλο και εκείνος δεσμεύτηκε πριν από τις εκλογές να διαπραγματευτεί το έτοιμο σχέδιο.
 
Μπορεί στις εκλογές του 2018 να πάμε πάλι με «σχέδιο λύσης»;
 
Μπορεί όμως να έχουμε και στις εκλογές του Φεβρουαρίου 2018 ένα ανάλογο σκηνικό; Είναι πολύ δύσκολο... Τον τελευταίο μήνα, μετά την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, παρά το γεγονός ότι στις ίδιες τις συνομιλίες δεν συνέβη κάτι σημαντικό, διάφοροι παράγοντες κινητοποιήθηκαν για να δημιουργήσουν ένα «σκηνικό λύσης». Ανάμεσά τους και ο ίδιος ο Ειδικός Απεσταλμένος των Η.Ε. κ. Έσπεν Μπαρθ Έιντε. Ο οποίος δεν δίστασε να επισείσει και απειλές όπως είχαμε να ακούσουμε από το 2004, τότε με το δημοψήφισμα για το Σχέδιο Ανάν.
 
Ο κ. Έιντε προσπάθησε να θέσει ένα δίλημμα, «θεαματική πρόοδος ή πλήρης κατάρρευση», αλλά επιπλέον απείλησε άμεσα την ελληνοκυπριακή πλευρά ότι χωρίς λύση το καλοκαίρι θα αντιμετωπίσει κρίση, υπονοώντας τις τουρκικές παρεμβάσεις στην κυπριακή Α.Ο.Ζ. Ένας τέτοιος «κίνδυνος» υπονοεί ακόμα περισσότερα, μέχρι και το να χάσει η Κύπρος τον ενεργειακό πακτωλό!
 
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν χαρίστηκε όμως στον κ.Έιντε. Του απάντησε τόσο δημοσίως όσο και στην ιδιαίτερη συνάντησή τους, όπου πληροφορούμαστε ότι του μίλησε πολύ έντονα. Ταυτόχρονα έστειλε και επιστολή, εγείροντας έντονα το θέμα στον Γενικό Γραμματέα κ. Γκουτέρες. Αυτές τις κινήσεις του κ. Έιντε τις ακολούθησαν όμως και ορισμένοι ελληνοκυπριακοί κύκλοι.
 
Ανάμεσά τους το ΑΚΕΛ, που άσκησε ανοιχτά κριτική στον Πρόεδρο Αναστασιάδη, κατηγορώντας τον ότι άφησε τις διαπραγματεύσεις και κοιτάζει τις εκλογές. Μεγαλύτερη όμως εντύπωση από το ΑΚΕΛ, που είναι λογικό να κάνει αντιπολίτευση, προκάλεσε το γεγονός ότι σε παρόμοιο μοτίβο κινήθηκαν κάποια μέσα ενημέρωσης και μια μερίδα του ίδιου του κόμματος του Προέδρου! Γι’ αυτό ο Νίκος Αναστασιάδης με έντονο ύφος μίλησε αυτές τις μέρες και για «οπαδούς της όποιας λύσης» και κάκισε τη στάση τους.
 
Η Γενεύη... παίζει δυνατά
 
Παρ’ όλ' αυτά και μετά το επεισόδιο, ο Πρόεδρος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να μεταφερθεί ξανά η διαπραγμάτευση στη διάσκεψη της Γενεύης. Παλαιότερες πληροφορίες έλεγαν ότι ο κ. Έιντε μαζί με κάποιους κύκλους μεθόδευαν επανάληψη της διεθνούς διάσκεψης μέσα στον επόμενο μήνα. Το ενδεχόμενο μιας Γενεύης 2 κάνει ορισμένους να πιστεύουν ότι, παρά τις πολύ αρνητικές ενδείξεις, υπάρχουν ακόμα πιθανότητες για να δημιουργηθεί «σκηνικό για λύση». Λαθροβιούν έτσι και οι ελπίδες τους για κάποιο σχέδιο συμφωνίας.
 
Βέβαια ο ίδιος ο Πρόεδρος έθεσε προϋποθέσεις που λογικά δεν έχουν πιθανότητες να ικανοποιηθούν. Είπε καθαρά ότι για να πάει σε διάσκεψη θα πρέπει να υπάρξει πρόοδος σε συγκεκριμένα ζητήματα που να δικαιολογεί κάτι τέτοιο. Αλλά οι επικριτές του το αμφισβητούν, υπενθυμίζοντας ότι και την πρώτη φορά αποφάσισε να δώσει πράσινο φως σε διεθνή διάσκεψη πάνω στη συζήτηση ενός... δείπνου και ξεχνώντας όλες τις προϋποθέσεις που ο ίδιος είχε θέσει. Αντίστροφα, όμως, κάποιοι υποστηρικτές του λένε ότι και γι’ αυτόν τον λόγο «δεν πρόκειται να την πάθει και δεύτερη φορά»...
 
Υπάρχουν όμως και εκείνοι που εκτιμούν αντικειμενικά ότι από την ώρα που έχει τεθεί τέτοιο ζήτημα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δύσκολα θα μπορέσει να αρνηθεί τη μεθόδευση για «μια τελευταία προσπάθεια» και έτσι θα βρεθεί στη Γενεύη. Περιγράφουν ένα σκηνικό «παρατάσεων στις διαπραγματεύσεις», μόλις 2-3 εβδομάδες πριν από τον προγραμματισμό για να βυθιστεί τρυπάνι στην Α.Ο.Ζ. στον Ιούλιο.
 
Ένα ενδιαφέρον ερώτημα μπροστά σε αυτό το ενδεχόμενο είναι, βέβαια, και το τι θα πράξει η ελληνική κυβέρνηση. Διότι δεν νοείται διάσκεψη χωρίς την παρουσία της Ελλάδας και συγκεκριμένα του κ. Κοτζιά... Κάποιοι εδώ στη Λευκωσία θα επιθυμούσαν διακαώς να έβλεπαν εκείνες τις μέρες τον Έλληνα ΥΠΕΞ σε... διακοπές στις Μπαχάμες και μακριά από τη Γενεύη. Όμως ο Πρωθυπουργός Τσίπρας μαζί με τον Υπουργό του σίγουρα θα έχουν τον δικό τους λόγο μαζί με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη.
 
Μια νέα διάσκεψη, «βούτυρο στο ψωμί» του Νικόλα;
 
Μπροστά σε αυτό το σκηνικό, πάντως, ο Πρόεδρος διατρέχει δυο κινδύνους. Ο πρώτος είναι να φτάσει ξανά σε διάσκεψη και εκτός του ότι θα κατηγορηθεί από την αντιπολίτευση και ιδιαίτερα τον Νικόλα Παπαδόπουλο, να αντιμετωπίσει εκεί το ενδεχόμενο να του αποδοθεί μέρος τουλάχιστον της ευθύνης για την αποτυχία ή και κάποιο ναυάγιο. Κάτι τέτοιο θα έβαζε «βούτυρο στο ψωμί» των ανθυποψηφίων του. Ο δεύτερος και σαφώς μεγαλύτερος κίνδυνος θα είναι βέβαια να βρεθεί αντιμέτωπος με μεθοδεύσεις που θα δημιουργήσουν «σκηνικό λύσης», το οποίο και θα πρέπει να αντιμετωπίσει χωρίς να υπάρχουν και οι πραγματικές προϋποθέσεις για λύση, όπως τις έχει ήδη περιγράψει ο ίδιος. Να βρεθεί δηλαδή μπροστά σε έναν εκβιασμό.
 
Εδώ είναι που η σχέση με τις Προεδρικές του επόμενου χρόνου γίνεται πιο άμεση. Παρών σε μια διάσκεψη στη Γενεύη ο Ν. Αναστασιάδης ανανεώνει το προφίλ του «προέδρου λύσης» και απαντά στους επικριτές του από εκείνη την πλευρά, είτε αυτοί είναι το ΑΚΕΛ είτε κάποιοι μέχρι πρόσφατα υποστηρικτές του. Ταυτόχρονα, όμως, θα χρειαστεί πολλή μαεστρία, υποστήριξη από ξένους παράγοντες, αλλά ακόμα και... τύχη για να μην καταλήξει μια τέτοια διάσκεψη σε «οριστικό ναυάγιο», που θα του αφαιρούσε στις εκλογές ένα τέτοιο «ατού».
 
Κάποιοι παρατηρητές, που είναι καλά πληροφορημένοι και για το τι συμβαίνει μέσα στο ΑΚΕΛ, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι αυτή μπορεί να είναι και η αδυναμία του Προέδρου σε μια επανάληψη της Γενεύης. Δηλαδή, επειδή θα προσπαθεί να κρατήσει με κάποιο τρόπο ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχειας των διαπραγματεύσεων και μετά τις Προεδρικές, μπορεί να γίνει ευάλωτος για τις πιέσεις εκείνες που θα έρθουν είτε για μια «λύση εξπρές», είτε και για κάποιου τύπου «ενδιάμεση συμφωνία». Από αυτή την άποψη, όμως, συνεργάτες του Προέδρου από καιρό σημείωναν ότι ο ίδιος δεν θα ήταν αρνητικός για να καταγραφεί η όποια πρόοδος έχει γίνει, μαζί με τις διαφορές, και πού ακριβώς έφτασαν οι διαπραγματεύσεις. Αλλά ποτέ με τη λογική «ενδιάμεσης συμφωνίας».
 
Μια άλλη παγίδα που μπορεί να κρύβει μια τέτοια διπλωματική σύναξη στη Γενεύη είναι να προκύψουν πρωτοβουλίες διαμεσολάβησης, για να αποτραπεί η «κρίση του Ιουλίου». Υπάρχει δηλαδή ο φόβος ότι «κάποιοι διπλωματικοί κύκλοι» μπορεί να κινηθούν με την προσφορά να αποτρέψουν τις τουρκικές προκλήσεις και την κλιμάκωση που εξαγγέλλεται τον Ιούλιο, έναντι κάποιου «ανταλλάγματος» από την ελληνοκυπριακή πλευρά. Εδώ είναι όμως που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα κριθεί, αν πράγματι μπορεί να υπερασπιστεί τα συμφέροντα της Κυπριακής Δημοκρατίας, και οι συνεργάτες του επιμένουν ότι «δεν πρόκειται να κάνει τέτοιο λάθος». Οι πληροφορίες λένε ότι δεν πρόκειται να μπει σε συζήτηση για «μορατόριουμ», που θα αλληλοεξουδετερώνει τις εργασίες στην κυπριακή Α.Ο.Ζ. με τις τουρκικές απειλές.
 
Ο χαρτοφύλακας-ασφάλεια του Προέδρου
 
Πηγές μας από το Προεδρικό έλεγαν ότι είναι και για όλα αυτά που ο Ν. Αναστασιάδης φρόντισε τώρα να υπενθυμίσει και να φέρει στην επιφάνεια και τα μεγάλα κενά στη διαδικασία της λύσης σχετικά με τα οικονομικά και την ευρωπαϊκή εναρμόνιση των κατεχομένων. Η εξήγηση που έδωσε ο Μ. Ακιντζί, ότι δεν ευθύνεται ο ίδιος αλλά η «κυβέρνηση» των αντιπάλων του στα κατεχόμενα, δεν μπορεί να διορθώσει τον χαμένο χρόνο από αυτό το ζήτημα.
 
Ο Πρόεδρος φρόντισε, όπως και σε άλλα ευαίσθητα θέματα, να τραβήξει καθαρά τις γραμμές της απόστασης. Στον χαρτοφύλακα που θα κρατά τόσο στη συνάντηση στις 17 του μηνός με τον Μ. Ακιντζί, αλλά ενδεχομένως και στη συνέχεια, έχει έναν μακρύ κατάλογο των υπαναχωρήσεων που έκανε το τελευταίο διάστημα ο Τουρκοκύπριος ηγέτης.
 
Δεν είναι σίγουρο αν θα βάλει αυτόν τον χαρτοφύλακα μαζί με τις αποσκευές για τη Γενεύη, ή αν θα προτιμήσει να τον χρησιμοποιήσει προηγουμένως και να μην πάρει το ρίσκο μιας επανάληψης της διάσκεψης στη Γενεύη. Διπλωματικές πηγές πάντως αναφέρουν ότι είναι «σχεδόν αναπόφευκτο» να φτάσουμε ξανά στη Γενεύη και επικαλούνται διάφορους λόγους, αρκετοί από τους οποίους είναι «εσωτερικοί των Ηνωμένων Εθνών». Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι δεν χρειάζεται ο Πρόεδρος να προσπαθήσει να το αποφύγει, αφού «εκεί θα έχει την ευκαιρία να καταγράψει τις μέχρι τώρα επιτυχίες και να αναδείξει και αντιφάσεις στην προσέγγιση της τουρκικής πλευράς».
 
Αν ο ένας έχει εκλογές τον Φεβρουάριο, ο άλλος έχει τον Σεπτέμβριο...
 
Με άλλα λόγια, θα μπορούσε ακόμα και να φρεσκάρει τη δική του ατζέντα για τις Προεδρικές. Αρκεί στη Γενεύη να μην έρθει η «κατάρρευση» για την οποία απείλησε ο κ. Έιντε. Έτσι και αλλιώς είναι ο δικός του ρόλος που σίγουρα τερματίζεται στη Γενεύη, αφού αμέσως μετά τον περιμένουν οι νορβηγικές εκλογές, αρκετά πριν από εκείνες της Κύπρου. Διότι ο Ν. Αναστασιάδης χρειάζεται να κρατήσει «μισάνοιχτη» την πόρτα των μελλοντικών διαπραγματεύσεων, σαν απάντηση τόσο στο ΑΚΕΛ και τον άγνωστο ακόμα υποψήφιό του, αλλά και κάποιους από το δικό του στρατόπεδο, περισσότερο απ' ό,τι χρειάζεται να έχει απαντήσεις απέναντι στον Νικόλα Παπαδόπουλο, ο οποίος καθαρά θα εκστρατεύσει για μια «νέα αρχή στο Κυπριακό».
 
Στις εκλογές του 2003, όταν ο πολίτης πήγε στην κάλπη έχοντας υπ' όψιν και ένα σχέδιο λύσης, είχαμε την πρόταση του Κόφι Ανάν, που ήταν έτοιμη από τον Νοέμβριο του 2002. Ακολούθησε βέβαια μετά τις εκλογές η περίφημη επιδιαιτησία για να φτάσουμε στο τελικό Σχέδιο. Μπορεί τώρα, από τον Ιούνιο μέχρι τον Νοέμβριο, να προκύψει κάτι ανάλογο;
 
Είναι απίθανο, λένε όσοι έχουν τη διπλωματική εμπειρία των διαπραγματεύσεων. Διότι, ακόμα να έχουμε μια διάσκεψη στη Γενεύη προς το τέλος Ιουνίου, προηγουμένως υπάρχει μόνο μια συνάντηση των δυο ηγετών στις 19 Μαΐου. Ενώ η κατάσταση των διαπραγματεύσεων τώρα περιγράφεται ότι «έχει πάει πολλούς μήνες πίσω» λόγω των υπαναχωρήσεων της τουρκικής πλευράς. Άρα υπάρχει και χρόνος να καλυφθεί.
 
Ενώ, μετά τον Ιούνιο, έρχονται σχεδόν αμέσως οι βουλευτικές εκλογές του κ. Έιντε στη Νορβηγία, στις 11 Σεπτεμβρίου... Με άλλα λόγια, είναι ο Ειδικός Απεσταλμένος που φτάνει στην προθεσμία του αρκετά πριν από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Ακόμα και αν ανέπτυξε τις «ιδέες του Γ.Γ.» για να δοθεί συνέχεια στη διαδικασία, δεν έχει ο κ. Έιντε την πολυτέλεια να φτάσει σε κάποιο «σχέδιο» μέσα στους επόμενους μήνες.

Top