Χρύσανθος Τσουρούλλης Από τη Ζυρίχη στη Γενεύη;

Από τη Ζυρίχη στη Γενεύη;

Γιατί ανοχή και η κάλυψη είναι συνενοχή αδέλφια…


Η ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΕΤΟΙΜΑΖΕΙ ΣΚΗΝΙΚΟ ΑΝΑΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΚΑΙ Η ΑΓΚΥΡΑ ΟΡΕΓΕΤΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙ «ΟΛΑ ΔΙΚΑ ΜΟΥ»

Θα μπορέσουν μέχρι τις 9 Ιανουαρίου να λύσουν κανένα πρόβλημα; Υπάρχει το περιθώριο να κλείσουν κάποια «κενά» ή να ξεπεραστούν αποστάσεις που παραμένουν στα προηγούμενα κεφάλαια; Το κυριότερο, όμως, είναι αν είναι δυνατό να καταγραφεί πρόοδος στο εδαφικό

Πώς ο Φρανσουά Ολάντ άλλαξε μέσα σε μερικές ώρες το κλίμα

Τόσο η πενταμερής όσο και η πολυμερής διάσκεψη για την Κύπρο είναι

Οι πληροφορίες λένε ότι ο κ. Ολάντ ενεργεί και σε συνεννόηση με την Καγκελαρία της Γερμανίας

Τις τελευταίες ημέρες η πολιτική ένταση ανεβαίνει και πέντε πολιτικά κόμματα εμφανίζονται να έχουν δημιουργήσει «μέτωπο»

Από το 29,2% μπορούμε να πάμε σε κάτι καλύτερο, μόνο εάν η πρόταση της τουρκικής πλευράς φέρει τη Μόρφου στο ε/κ κρατίδιο


Θα είναι πενταμερής ή θα είναι πολυμερής; Τα Ηνωμένα Έθνη, σαν Πόντιος Πιλάτος και πάλι, είπαν θα είναι «διάσκεψη για την Κύπρο»! Αλλά τόσο η πενταμερής όσο και η πολυμερής, διάσκεψη για την Κύπρο είναι. Επειδή όμως και η πενταμερής είναι πολυμερής, το ερώτημα είναι άλλο. Θα είναι εκεί τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας; Δηλαδή, εκτός της Βρετανίας, που θα είναι σαν εγγυήτρια δύναμη, θα συμμετέχουν ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία; Θα είναι εκεί η Ευρωπαϊκή Ένωση; Και βέβαια υπάρχει πάντα και η εκκρεμότητα της παρουσίας της ίδιας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η απάντηση είναι ότι αν αυτές οι δυνάμεις επιθυμούν να είναι, μπορούν να το διευθετήσουν, αφού ξέρουν ότι το ζητά η Λευκωσία. Τι γίνεται όμως εάν κάποιοι επιθυμούν να παρευρεθούν, όπως π.χ. γνωρίζουμε για τη Ρωσία και τη Γαλλία, ενώ κάποιοι άλλοι κάνουν δεύτερες σκέψεις γνωρίζοντας ότι η Άγκυρα δεν επιθυμεί κάτι τέτοιο; Η διευκρίνιση που έσπευσε αναρμόδια να δώσει ο κ. Ακιντζί ότι «η Ε.Ε. μπορεί να συμμετέχει αλλά σαν παρατηρητής», λέει πολλά.

Για την Κυπριακή Δημοκρατία έδωσε απάντηση ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ότι θα είναι παρούσα, όμως πολλοί είναι αυτοί που ρωτούν με ποιον τρόπο θα γίνει αυτό. Αλλά και στο τέλος, τι θα αλλάξει εάν είναι παρόντες όλοι αυτοί; Πόσο και πώς θα μπορούν να επηρεάσουν τη διαδικασία, ειδικά για την ασφάλεια και την κατάργηση των εγγυήσεων;

Μεγάλη ενίσχυση από τον Φρανσουά Ολάντ και τη Γαλλία

Την εικόνα αυτή σίγουρα αλλάζει η επίσκεψη-αστραπή του Φρανσουά Ολάντ στην Κύπρο. Ο Γάλλος Πρόεδρος στάθηκε δίπλα στον Πρόεδρο Αναστασιάδη, μίλησε για σύμφωνο συμμαχίας και για ενίσχυση των διμερών σχέσεων με την Κύπρο, που είναι φίλη χώρα για τη Γαλλία, και δεν δίστασε να δηλώσει «παρών» στη διάσκεψη της Γενεύης. Οι πληροφορίες μάλιστα λένε ότι ο κ. Ολάντ ενεργεί και σε συνεννόηση με την Καγκελαρία της Γερμανίας. Επομένως, το βράδυ της περασμένης Παρασκευής ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και η Κύπρος πήραν μια γερή ένεση αυτοπεποίθησης.

Εξάλλου, στη σημερινή κατάσταση των διεθνών σχέσεων δεν είναι δύσκολο η Ευρώπη να σταθεί στο πλευρό της Κύπρου απέναντι στην Τουρκία. Οι πληροφορίες λένε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπολογίζει αρκετά σε αυτήν την ανάλυση.

Η τοποθέτηση του Γάλλου Προέδρου για τη χώρα του αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ακόμα το Συμβούλιο Ασφαλείας, θα έχει σίγουρα συνέχεια. Αλλά κρίνεται ήδη εξαιρετικά σημαντική, αφού γέρνει την πλάστιγγα αρκετά υπέρ των θέσεων και επιδιώξεων της ελληνικής πλευράς. Ταυτόχρονα και με δεδομένο ότι αυτή η επίσκεψη, μετά από πρόσκληση της Προεδρίας στην Κύπρο, έγινε σε συνεννόηση και με το Μαξίμου και τον Αλέξη Τσίπρα, δίνει και κάποιες απαντήσεις σε όσους βλέπουν αυτές τις μέρες διάσταση Αθήνας-Λευκωσίας. Αντίθετα, φαίνεται ότι όχι μόνο υπάρχει στενή συνεργασία αλλά και λεπτομερής συντονισμός.

Η αντιπολίτευση που ψάχνει τον «Νίκαρο του Μον Πελεράν»

Οι διαπραγματεύσεις έχουν πάντως ξεκινήσει ξανά, σε επίπεδο διαπραγματευτών. Μαυρογιάννης και Ναμί έχουν καταρτίσει πρόγραμμα και κάνουν τακτικές συναντήσεις. Ενώ για την ερχόμενη Τρίτη ανακοινώθηκε συνάντηση Αναστασιάδη-Ακιντζί. Θα μπορέσουν όμως μέχρι τις 9 Ιανουαρίου να λύσουν κανένα πρόβλημα; Υπάρχει το περιθώριο να κλείσουν κάποια «κενά» ή να ξεπεραστούν αποστάσεις που παραμένουν στα προηγούμενα κεφάλαια; Το κυριότερο, όμως, είναι αν είναι δυνατό να καταγραφεί πρόοδος στο εδαφικό, αφού έχουμε φτάσει στην τελική ευθεία των ποσοστών και πιο συγκεκριμένα της Μόρφου;

Τις τελευταίες μέρες η πολιτική ένταση ανεβαίνει και πέντε πολιτικά κόμματα εμφανίζονται να έχουν δημιουργήσει «μέτωπο», πυροβολώντας κατά του Προεδρικού. Το κύριο ζήτημα που θέτουν, είναι οι προηγούμενες δεσμεύσεις του ίδιου του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ζητούν ακριβώς εκείνα που ο ίδιος είχε προβάλει ως προϋποθέσεις για τη διαπραγμάτευση. Τον κατηγορούν ότι εγκατέλειψε εκείνα που ο ίδιος έλεγε. Είναι δηλαδή σαν να υποστηρίζουν τον... «Νίκο Αναστασιάδη του Μον Πελεράν»!

Μια ζαριά μεταξύ 28,2 και 29,2

Στο περίφημο δείπνο με τον Έιντε και τον Ακιντζί, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έριξε μια «μεγάλη ζαριά», αποφασίζοντας να σπρώξει τη διαδικασία που φαινόταν να έχει «κολλήσει». Για τον σκοπό αυτό δέχτηκε έναν προγραμματισμό για τη συνέχεια, τον οποίο όμως οι αντίπαλοί του τον διαβάζουν σαν «χρονοδιάγραμμα». Από το Προεδρικό προσπαθούν να εξηγήσουν ότι δεν είναι τίποτα παραπάνω από «το πρόγραμμα των επόμενων συναντήσεων». Αν όμως έτσι έχουν τα πράγματα, το επίμαχο σημείο είναι η «μετάβαση» από τις 11 στις 12 Ιανουαρίου.

Ως γνωστόν, 9 με 11 Ιανουαρίου Αναστασιάδης και Ακιντζί θα διαπραγματευτούν στη Γενεύη, ξεκινώντας «από εκεί που είχαν μείνει», όπως επίσημα λέει η δική μας πλευρά. Δηλαδή θα πρέπει να προσπαθήσουν να συμβιβάσουν το 28,2% με το 29,2% και να παρουσιάσουν μια τυχόν συμφωνία και σε χάρτη.

Όπως όλοι γνωρίζουμε όμως τώρα, από το 29,2% μπορούμε να πάμε σε κάτι καλύτερο μόνο εάν η πρόταση της τουρκικής πλευράς φέρει τη Μόρφου στο ελληνοκυπριακό κρατίδιο. Ταυτόχρονα όμως όλοι ξέρουμε -γιατί μας το είπαν στις μέρες του Μόν Πελεράν- ότι ο Μουσταφά Ακιντζί δεν μπορεί να κάνει «μόνος του» μια τέτοια κίνηση. Από αυτήν την άποψη, η διευκρίνιση που έδωσε προχτές ο ίδιος ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, ότι δηλαδή η Τουρκία θα εκπροσωπηθεί στη Γενεύη από τον ίδιο τον Πρόεδρο της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, σημαίνει πολλά. Ότι, δηλαδή, εάν όλα τα πράγματα «πηγαίνουν καλά», θα μπορούσε εκεί ο μεγαλοσουλτάνος να κάνει την «κίνηση». Αλλά κάτι τέτοιο σημαίνει επίσης ότι δεν θα καταλήξουν πραγματικά με το εδαφικό πριν καθίσουν σε τραπέζι, όπου θα είναι και η Τουρκία.

Ο Έσπεν Πόντιος Μπαρθ Πιλάτος Έιντε

Τι σημαίνει, όμως, τα πράγματα «να πάνε καλά»; Σημαίνει εντελώς διαφορετικά πράγματα για τις δυο πλευρές. Να πάνε καλά τα πράγματα για την τουρκική πλευρά σημαίνει να εξασφαλίσει ότι θα έχει εκ περιτροπής προεδρία και ότι θα διατηρηθούν οι εγγυήσεις της Τουρκίας με κάποια μορφή. Επιπλέον, άμα έρθει η ώρα, για την τουρκική πλευρά είναι ανάγκη να φανεί ότι δημιουργείται ένα νέο κράτος, στο οποίο θα παίξει κάποιο ρόλο το παράνομο ψευδοκράτος. Δηλαδή αν δεν θα είναι «συμβαλλόμενο» μέρος, να είναι η παράνομη «ΤΔΒΚ» τουλάχιστον «συνιδρυτικό μέρος».

Αυτό το τελευταίο κομμάτι οι πληροφορίες λένε ότι θα εγερθεί επιτόπου από την τουρκική πλευρά στο τέλος. Κάπως έτσι εξηγείται και η εντυπωσιακή αοριστολογία και οι ελιγμοί του Ε.Μ. Έιντε σε συνέντευξη που έδωσε αυτές τις μέρες στο ΡΙΚ, αποφεύγοντας να αναφέρει τις λέξεις «Κυπριακή Δημοκρατία». Είναι επειδή γνωρίζει την «ευαισθησία» της τουρκικής πλευράς γι’ αυτό το θέμα. Εννοείται, βέβαια, ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν ο μεγαλύτερος «κόκκινος συναγερμός», δηλαδή κάτι που δεν υπάρχει περίπτωση να δεχτεί η ελληνική πλευρά.

Για την ελληνική πλευρά να πάνε καλά τα πράγματα σημαίνει ότι μέχρι τις 12 θα έχουν γεφυρωθεί όλες ή «σχεδόν όλες» οι διαφορές και να μείνει ανοιχτό μόνο το θέμα των εγγυήσεων και της ασφάλειας. Κάτι τέτοιο όμως είναι πολύ φιλόδοξο, ακόμα και στην περίπτωση που ο Νίκος Αναστασιάδης θα ήταν διατεθειμένος να κάνει κάποιαν «ανταλλαγή» για να πάρει στο εδαφικό εκείνο που θα του επέτρεπε να προχωρήσει.Και το μόνο «αντάλλαγμα» που μπορεί να σκεφτεί κανείς είναι η «εκ περιτροπής».

Ήδη κάποιοι σχολιάζουν ότι «αν ο Ακιντζί θα ήταν έτοιμος να παραχωρούσε τη Μόρφου για να πάρει την εκ περιτροπής προεδρία, ο Ερντογάν πρέπει να έχει υπόψη να ανταλλάξει τη Μόρφου με τη διατήρηση κάποιας μορφής παρουσίας της Τουρκίας και ακόμα εγγυήσεων». Γι’ αυτό και από την αντιπολίτευση προβλέπουν ότι στις διαπραγματεύσεις που θα γίνουν από τώρα μέχρι τις 11 Ιανουαρίου η τουρκική πλευρά όχι μόνο δεν έχει κίνητρο να κλείσει ανοιχτά θέματα, αλλά αντίθετα έχει κάθε λόγο να τα κρατήσει ανοιχτά.

Το στοίχημα του Νίκου Αναστασιάδη

Με δυο λόγια, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει βάλει ένα πολύ μεγάλο στοίχημα. Η κίνηση που έκανε στο δείπνο τού εξασφαλίζει ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί υπαίτιος ενός οριστικού ναυαγίου και μιας κρίσης που φαινόταν αρκετά πιθανή μέχρι το περίφημο δείπνο. Για να έχει όμως εξασφαλισμένο κάτι τέτοιο, μπορεί τελικά να πληρώσει μεγάλο «τίμημα».

Προσπαθώντας να ερμηνεύσουν αυτήν την «ξαφνική κίνηση» του Προέδρου, διπλωματικοί κύκλοι θεωρούσαν ότι «σίγουρα έχει κάποιες διαβεβαιώσεις». Την ίδια όμως ώρα κάποιοι άλλοι διπλωματικοί κύκλοι επεσήμαναν ότι και στο παρελθόν είχε τόσο ο ίδιος όσο και άλλοι δικοί μας ηγέτες τέτοιες διαβεβαιώσεις, που συνήθως δεν επαληθεύονται. Από την πλευρά όμως του περιβάλλοντος του Προέδρου ακούσαμε αυτές τις μέρες να διαβεβαιώνουν ότι «ο Πρόεδρος έχει δείξει στο Μον Πελεράν τι μπορεί να κάνει, δεν θα διστάσει αν χρειαστεί να αφήσει πρόσωπο με πρόσωπο τον Ακιντζί με τον Έιντε και να τους πει, "δεν συνεχίζω αν δεν γίνει όπως είπαμε"». Αυτό όμως υπονοεί καθαρά ότι υπάρχει κάποια «άτυπη συνεννόηση» των δυο διαπραγματευτών, που είναι μάλιστα σε γνώση του Έιντε. Αλλά κάτι τέτοιο δεν μας το είπε ποτέ κανείς επίσημα...

Η απόφαση εκείνη που πήρε ο Ν. Αναστασιάδης να δοκιμάσει τις τελικές προθέσεις της τουρκικής πλευράς σε μια διάσκεψη για το Κυπριακό, δεν αλλάζει και πολλά πράγματα επί της ουσίας. Όπως λέει η κυβερνητική πλευρά, τώρα θα φανεί πράγματι εάν η Τουρκία είναι διατεθειμένη να δώσει ικανοποιητικά εδάφη και αν μπορεί να εγκαταλείψει την ιδέα των εγγυήσεων ή της παραμονής στρατού.

Και αν στη Γενεύη έχουμε Μον Πελεράν 3;

Από αυτήν την άποψη, και αν δεν είχαμε την εμπειρία και την προϊστορία με την Tουρκία, θα μπορούσε κάποιος να πει ότι είναι μια σωστή κίνηση. Αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση το μεγάλο ερώτημα που δίνει και κάποιο δίκαιο σε όσους διαμαρτύρονται, είναι τι θα μπορεί να κάνει ο Πρόεδρος εάν το σκηνικό στη Γενεύη είναι ανάλογο με εκείνο του Μον Πελεράν. Δηλαδή ποια θα είναι τα περιθώρια αντιδράσεών του σε περίπτωση που ο Ακιντζί τον φέρει και πάλι στο «παρά ένα» και πει «τον χάρτη θα τον παρουσιάσουμε αύριο, στην πενταμερή»;

Είναι πράγματι πολλά τα ερωτήματα και μεγάλη η αβεβαιότητα. Για να είμαστε όμως δίκαιοι, δεν μπορεί να ισχύουν ταυτόχρονα όλα εκείνα τα οποία καταλογίζουν αντιπολιτευόμενοι. Από τη μια ισχυρίζονται ότι μέχρι τώρα έχει κάνει απαράδεκτες υποχωρήσεις. Αναφέρουν ότι δεν ισχύει το δικαίωμα ελεύθερης εγκατάστασης. Προσθέτουν ότι ήδη έχει δεχτεί αρκετά χαμηλότερο αριθμό προσφύγων, που θα επιστρέψουν κάτω από ελληνοκυπριακή διοίκηση. Επιμένουν ακόμα ότι έχει δεχτεί την παραμονή σημαντικού αριθμού Τούρκων στρατιωτών (γίνεται λόγος για δέκα χιλιάδες) για «απροσδιόριστο χρονικό διάστημα» κ.λπ κ.λπ. Εάν όμως όλα αυτά ισχύουν, τότε δεν έχει νόημα να του ασκείται κριτική, επειδή όπως ισχυρίζονται δέχτηκε «χρονοδιάγραμμα». Αν ήδη διαπραγματεύεται για μια «κακή συμφωνία», τότε το ζήτημα δεν είναι το «πότε».

Από τα όσα ακούμε καθημερινά, το συμπέρασμα είναι ότι ορισμένες πολιτικές δυνάμεις δεν δέχονται όσα μέχρι τώρα θεωρούνται συγκλίσεις και εκείνα ακόμα που οι ίδιοι καταγγέλλουν ότι είναι συγκλίσεις αλλά ο Πρόεδρος τις «αποκρύβει». Σε μια τέτοια περίπτωση δεν έχουν να περιμένουν το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης για το εδαφικό και ίσως ούτε ακόμα για την ασφάλεια. Διότι ήδη βγαίνει το συμπέρασμα ότι και θετική να είναι η διαπραγμάτευση στο τελευταίο μέρος, ήδη απορρίπτουν τη διαγραφόμενη συμφωνία. Δεν θα ήταν επομένως πιο ρεαλιστικό, αντί να του ζητούν να στείλει επιστολές στον γενικό γραμματέα ή να τον συνοδεύσουν στη Γενεύη, να ζητούσαν κατ’ ευθείαν να εγκαταλείψει και να τερματίσει αυτήν τη διαπραγμάτευση, όπως ζητά το Ε.Λ.Α.Μ.;

Αλλά ακόμα και αν τα πέντε κόμματα που στήνουν ενιαίο μέτωπο για το Κυπριακό απαιτούσαν από τον Πρόεδρο να εγκαταλείψει τη διαπραγμάτευση, είναι πολύ αμφίβολο αν εκείνος θα μπορούσε και αν ήθελε ακόμα να κάνει κάτι τέτοιο.

Τριάντα κρίσιμες μέρες αγωνίας

Όλα δείχνουν ότι η Κυπριακή Δημοκρατία, που δημιουργήθηκε μετά τις διαπραγματεύσεις στη Ζυρίχη και μετά στο Λονδίνο, το 1959, προχωρεί σε μια νέα ιστορική συγκυρία επιστρέφοντας στην Ελβετία, αλλά αυτήν τη φορά στη Γενεύη. Στη Ζυρίχη, αντίθετα από την επιτυχία του αγώνα της ΕΟΚΑ, η Κύπρος αναγορεύτηκε σε ανεξάρτητο κράτος υπό ξένη κηδεμονία και με δικοινοτικό χαρακτήρα σε ένα σύνταγμα που αποδείχτηκε γρήγορα προβληματικό. Στη Γενεύη το δικοινοτικό σύστημα θα πρέπει να γίνει και διζωνικό. Στο μεταξύ, με τα όσα έγιναν το 1974, η Τουρκία απέκτησε τον έλεγχο μεγάλου μέρους του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Εκείνο που προβάλλει τώρα ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, πηγαίνοντας σε αυτήν την κρίσιμη διάσκεψη και έχοντας κάνει στο μεταξύ κάποιες παραχωρήσεις, είναι ότι θα επιτύχει να αφήσει την Τουρκία έξω από τις κυπριακές υποθέσεις, με την κατάργηση των εγγυήσεων. Μένει να δούμε, μετά τις δημοτικές εκλογές και τις γιορτές, με τον νέο χρόνο, αν κάτι τέτοιο μπορεί να υλοποιηθεί. Πρέπει όμως να έχουμε υπόψη ότι αυτές οι περίπου τριάντα μέρες που μας χωρίζουν από το ραντεβού της Γενεύης θα είναι πολύ πυκνές. Αυτό φάνηκε και με την «ανατροπή» του κλίματος που έφερε μέσα σε μερικές μόλις ώρες η επίσκεψη του Γάλλου Προέδρου στη Λευκωσία.


Top