Χρύσανθος Τσουρούλλης Ποιο είναι τελικά το Κυπριακό του κ. Έιντε;

Ποιο είναι τελικά το Κυπριακό του κ. Έιντε;

Γιατί ανοχή και η κάλυψη είναι συνενοχή αδέλφια…


Εάν ακούσει κανένας τον Ειδικό Απεσταλμένο κ. Ε. Μ. Έιντε, πιστεύει ότι η λύση είναι έτοιμη και απλώς μένουν κάποιες λεπτομέρειες και διαδικασίες για να εφαρμοστεί. Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι ακριβώς σε αυτό το μήκος κύματος κινείται και η Τουρκία. Αξιωματούχοι της Άγκυρας δεν παύουν να διαμηνύουν ότι περίπου «όλα είναι έτοιμα» και ότι «έρχεται η λύση». Αυτή η ίδια εντύπωση έχει διαδοθεί μέσω του κ. Έιντε, όπως και άλλων, στη διεθνή διπλωματική κοινότητα. Κάποιοι, εδώ και αρκετές εβδομάδες, στήνουν ένα «σκηνικό λύσης». Όλα δείχνουν να στήνεται ένα σκηνικό για λύση, αλλά χωρίς καν ιδέα λύσης!

Η virtual reality του κ. Έιντε

Τη μια ο κ. Έιντε μας λέει ότι «το περιουσιακό έχει λυθεί κατά 90%». Την ώρα που ξέρει ότι δεν υπάρχει καμία απάντηση για τα πιο κρίσιμα σημεία του και ότι υπάρχει χαώδης διαφωνία επί της ουσίας. Δηλαδή, απροθυμία της τουρκικής πλευράς να δεχτεί το βασικό δικαίωμα ιδιοκτησίας, το οποίο θεωρητικά αναγνώρισε. Την άλλη λέει ότι «είμαστε στο τελευταίο χιλιόμετρο για τη λύση». Την ώρα που ακούει ότι για την Τουρκία λύση σημαίνει εγγυήσεις και δικαιώματα επέμβασης. Κατά τα άλλα, ο ίδιος διαφημίζει ότι η λύση θα είναι «ευρωπαϊκή», χωρίς να μπει στον κόπο να εξηγήσει τι το ευρωπαϊκό έχει ένα κράτος που θα βρίσκεται στο έλεος «εγγυήσεων» μιας χώρας που παραβιάζει συστηματικά το διεθνές δίκαιο. Παρ’ όλ' αυτά και ακροβατώντας με την ιδέα ότι «οι δυο κοινότητες θέλουν να δουν ότι θα έχουν συνέχεια στο νέο κράτος», ο Ειδικός Απεσταλμένος δεν παύει να μεταδίδει σε κάθε μήκος και πλάτος ότι «επίκειται λύση του Κυπριακού». Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι ο κ. Έιντε θυμίζει κάποιον που κτίζει επιμελώς κάποια virtual reality, ψιλοαδιαφορώντας για το τι συμβαίνει πραγματικά.

Οι απαντήσεις του Προέδρου και οι άλλοι που «μασάνε»

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προσπάθησε να αντιδράσει σε αυτό το «ρεύμα εντυπώσεων». Εκτός από επανειλημμένες δηλώσεις και συνεντεύξεις του, έσπευσε να κάνει διευκρινίσεις και στον ίδιο τον Γενικό Γραμματέα του Ο.Η.Ε. Εξάλλου και η μακρά ομιλία που έκανε μπροστά στους βουλευτές κάθε άλλο παρά έστειλε το μήνυμα ότι είμαστε έστω και κοντά σε συμφωνία και λύση.

Αλλά σε αυτό το έργο του δεν φάνηκε να τον βοηθούν όλοι οι συνεργάτες του. Ο Υπουργός Εξωτερικών, για παράδειγμα, συνηθίζει να μιλά περίπου στο ίδιο μήκος κύματος με τον Ειδικό Απεσταλμένο του Γενικού Γραμματέα. Αρκετά διαφορετικά από τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, ο οποίος προσπαθεί με λιτή γλώσσα να ακριβολογεί και συχνά κρατά αποστάσεις από την «κούρσα εντυπώσεων» του κ. Έιντε. Αλλά και στελέχη από την ηγεσία του Δημοκρατικού Συναγερμού συχνά μιλούν σαν να είναι ήδη «δεδομένη» η συμφωνία και η λύση.

Τον χορό σέρνει μάλιστα συγκεκριμένο μέλος της ανώτατης ηγεσίας του κόμματος, ο οποίος συχνά φέρνει σε δύσκολη θέση και έχει μάλιστα αρκετές φορές εξοργίσει και τον Πρόεδρο του κόμματος, με την ελαφρότητα με την οποία κάνει πομπώδεις τοποθετήσεις από τηλεοράσεως. Υπάρχει στη Λευκωσία μια ολόκληρη «χορωδία» που δεν χάνει ευκαιρία να ψάλλει στους ρυθμούς του Ειδικού Απεσταλμένου, παρά το ότι οι ίδιοι γνωρίζουν πολύ καλύτερα από εκείνον πώς έχουν τα πράγματα. Κάποιοι απλώς... κτίζουν καριέρα, ενώ μερικούς άλλους απλώς τους απασχολεί να... κοντράρουν τους πολιτικούς αντιπάλους.

Βέβαια, η καχυποψία δεν λείπει από την αντιπολίτευση. Σημαίνον στέλεχος του ενδιάμεσου χώρου έλεγε ότι «όλα αυτά είναι συμφωνημένα, έχουν μοιράσει τους ρόλους». Εννοούσε δηλαδή ότι «στο βάθος η κεντρική πολιτική είναι εκείνη που εκφράζουν με διάφορες αποχρώσεις ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, έτσι αφήνουν έξω τον Πρόεδρο να το παίζει για τα μάτια του κόσμου κάπως πιο σκληρός»...

Ποιος έχει συμφέρον από το (απατηλό) «σκηνικό λύσης»;

Τι να σημαίνει όμως αυτή η σπουδή να παρουσιαστεί «σκηνικό λύσης»; Ποιον στόχο έχουν οι συστηματικές προσπάθειες για παραπλανητικές εντυπώσεις και υπερπροσδοκίες;

Είναι ξεκάθαρο ότι η Άγκυρα έχει συμφέρον από αυτό το παιχνίδι. Την ίδια ώρα που πολλαπλασιάζει τις επιθέσεις εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας και προσπαθεί να «πολιτογραφήσει» όσους περισσότερους εποίκους, έχει κάθε λόγο να δίνεται η εντύπωση ότι «όλα πάνε καλά» και ότι έχει κάνει ό,τι είναι δυνατόν για λύση. Με τη βοήθεια και της έκρυθμης κατάστασης με το οξύ προσφυγικό πρόβλημα και το δράμα στη Συρία, η Τουρκία έχει από καιρό ξεφύγει από κάθε πίεση για να συμβάλει πραγματικά σε λύση του Κυπριακού.

Από τη μεριά του, ο Έσπεν Μπαρθ Έιντε έχει βέβαια λόγους να δείχνει ότι οι προσπάθειές του αποδίδουν. Όμως δεν πρόκειται να κερδίσει το στοίχημα της αποστολής του μόνο με εντυπώσεις. Το γνωρίζει αυτό. Οι εντυπώσεις θα εξανεμιστούν και θα μείνουν τα γεγονότα. Και τα γεγονότα δεν πείθουν καθόλου ότι το Κυπριακό έχει προχωρήσει έστω και λίγο. Τι προσπαθεί να κάνει λοιπόν ο Ειδικός Απεσταλμένος; Ίσως κάτι άλλο που δεν έχει να κάνει άμεσα με τη λύση;

Ο Κύπριος πολίτης δικαιολογημένα μένει απορημένος με αυτό το σκηνικό. Έχει ακούσει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στη Βουλή. Τα όσα είπε δεν δικαιολογούν καθόλου τα όσα λέει και κάνει ο κ. Έιντε, ούτε και τα όσα φτάνουν εδώ στη Λευκωσία ως απόηχος των διεθνών συζητήσεων για την Κύπρο. Γι’ αυτόν τον λόγο μάλιστα μέρος της αντιπολίτευσης δεν παύει να επικρίνει τον Πρόεδρο Αναστασιάδη ότι «κρύβει πράγματα». Η αλήθεια φαίνεται όμως αρκετά διαφορετική. Αλλά δεν παύει να είναι ανησυχητική.

Ο κ. Έιντε εκδράμει και στο Ευρωκοινοβούλιο

Στην αλυσίδα ήρθε τώρα να προστεθεί η πρωτοβουλία του κ. Έιντε να πάει στο Ευρωκοινοβούλιο για να ενημερώσει την Επιτροπή Εξωτερικών για το Κυπριακό. Όσο και αν φαίνεται ότι τον προσκάλεσε ο Γερμανός ισχυρός άνδρας της επιτροπής Έλμαρ Μπροκ, στην πραγματικότητα την πρόσκληση πρέπει να προκάλεσε ο ίδιος ο κ. Έιντε. Είτε αυτό έγινε, είτε την προκάλεσαν κάποιοι άλλοι «για λογαριασμό του», μας έλεγε διπλωματική πηγή από τις Βρυξέλλες. Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι η ενημέρωση Έιντε θα γίνει στην αρχή της συζήτησης της «Έκθεσης Προόδου» για την Τουρκία. Με δυο λόγια, ο κ. Έιντε θα πάει εκεί και θα τους πει ότι «όλα πάνε καλά και είμαστε πολύ κοντά στη λύση».

Επομένως, δεν θα πρέπει οι Ευρωβουλευτές να «επιβαρύνουν» την έκθεση για την Τουρκία με θέματα που αφορούν την Κύπρο. Κι αυτό, την ώρα που η Τουρκία τους ρίχνει στα μούτρα όλες τις μέχρι τώρα αποφάσεις της Ε.Ε. και όχι μόνο δεν σκέφτεται καν να εφαρμόσει το περίφημο Πρωτόκολλο της Άγκυρας, που θα σήμαινε και αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά δεν χάνει ευκαιρία να την παρουσιάζει ως «καταργημένη»!

Πολιτικοί κύκλοι εδώ στη Λευκωσία, ακόμα και μέσα από το κυβερνών κόμμα, σχολίαζαν πολύ έντονα και πολύ αρνητικά τη νέα πρωτοβουλία του Νορβηγού διπλωμάτη. Είναι δουλειά του να αγορεύει σε επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου; Ρωτούσαν με νόημα. Άλλοι πρόσθεταν ότι είναι εντελώς έξω από τον ρόλο του να επιστρατεύεται για να βοηθήσει την Τουρκία να περάσει μέσα από τις συμπληγάδες της «Έκθεσης Προόδου».

Η μεγάλη εικόνα: ανοίξετε τα κεφάλαια της Τουρκίας!

Έμπειρος διπλωμάτης έβαζε μαζί όλα τα κομμάτια του παζλ. Το συμπέρασμά του ήταν ότι η παρουσία του κ. Έιντε στο Ευρωκοινοβούλιο «δεν είναι παρά ένα απλό επεισόδιο». Συμπέραινε ότι η μεγάλη εικόνα είναι ότι ο στόχος να ξεπαγώσουν κεφάλαια στις ενταξιακές της Τουρκίας. Η μόνη χρησιμότητα που φαίνεται να έχει το Κυπριακό αυτήν την εποχή, έλεγε, είναι για να χρησιμοποιηθεί σαν «μαξιλαράκι» για να καθίσει άνετα πάνω του η Τουρκία. Διότι, κατέληγε, κάποιοι έχουν ήδη αποφασίσει ότι πρέπει να ανοίξουν ξανά τις ενταξιακές για να κρατήσουν την Άγκυρα σε «τροχιά συνεργασίας». Έμπειρος διπλωμάτης, ο Έιντε έχει καταλάβει ότι πρέπει να παίξει αυτό το χαρτί.

Σύμφωνα με ανάλυση βετεράνου πολιτικού, είναι μάλιστα πιθανό στο βάθος να ξέρει ότι δεν πρόκειται να στεφθεί από επιτυχία η αποστολή του, δηλαδή η λύση του Κυπριακού. Στο μεταξύ, όμως, όλη αυτή την περίοδο παρέχει χρήσιμες διπλωματικές υπηρεσίες σε συμφέροντα και σχεδιασμούς που σίγουρα θα παίξουν ρόλο στη συνέχεια της σταδιοδρομίας του.

Από την ώρα που ο κ.Έιντε έχει δηλώσει ότι «είναι πολύ σημαντικό και οι δυο κοινότητες να νιώσουν ότι έχουν συνέχεια με τη λύση», ήταν περίπου σαν να μας έλεγε να... λάβουμε υπ’ όψιν και τις «ανάγκες του ψευδοκράτους»! Από εκείνη την ώρα ουσιαστικά είχε πάψει να είναι πολύ αξιόπιστος όσον αφορά την υπόθεση μιας «ευρωπαϊκής λύσης», όπως ο ίδιος την έχει διαφημίσει. Δεν παύει όμως να παίζει σημαντικό ρόλο, ως ο αρμόδιος για να δίνει «μηνύματα» για την πρόοδο και για τη συμπεριφορά των διαφόρων πλευρών.

Φαίνεται λοιπόν ότι κοπιάζει ιδιαίτερα για την περίφημη χρηματοδότηση της λύσης, αλλά περισσότερο θα έλεγε κανείς ότι «στρώνει τον δρόμο» για να ανοίξουν ξανά οι ενταξιακές της Τουρκίας.

Τι θα κάνει άραγε ο Πρόεδρος με τα τουρκικά «κεφάλαια»;

Βέβαια, όπως μας υπενθυμίζει άνθρωπος από το περιβάλλον του Προέδρου Αναστασιάδη, κανένας δεν πρέπει να υποτιμά τον Πρόεδρο, αν εκείνος αισθανθεί ότι του «έπαιξαν παιχνίδι». Υπάρχουν εξάλλου και πλήθος πολιτικοί λόγοι που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα πρέπει να αντισταθεί «μέχρι τέλους», σε τυχόν προσπάθεια για να ανοίξει η Κύπρος τουρκικά κεφάλαια.

Όσο δύσκολο θα ήταν για τον Νίκο Αναστασιάδη να φέρει μια συμφωνία με τουρκικές εγγυήσεις, άλλο τόσο δύσκολο θα ήταν να είναι εκείνος που θα αποδεχτεί να ανοίξουν κεφάλαια που κρατά κλειστά η Κύπρος στις ενταξιακές της Άγκυρας, εκτιμά κάποιος καλός γνώστης και ουδέτερος παρατηρητής.

Δεν παύει όμως να είναι αλήθεια ότι το «σκηνικό λύσης», με το Κυπριακό να είναι «έτη φωτός μακριά από τη λύση», ένα μόνο σκοπό μπορεί να υπηρετεί. Αυτός ο σκοπός είναι η βελτίωση της «εικόνας» της Τουρκίας.


Top