Γιάννος Χαραλαμπίδης Κτυπούν τον αδύναμο κρίκο και ανοίγουν φάλιες στην ΑΟΖ

Κτυπούν τον αδύναμο κρίκο και ανοίγουν φάλιες στην ΑΟΖ



Οι Τούρκοι εξέδωσαν τρεις νέες NAVTEX εντός της Κυπριακής ΑΟΖ. Πρόκειται για τις NAVTEX 415 και 416 για διεξαγωγή ασκήσεων στις 27 και 28 Απριλίου σε έκταση 11.281 τχ με πραγματικά πυρά και η 417 για τις 28 Απριλίου, που καλύπτει 24.172 τχ στις 28 Απριλίου. Οι ασκήσεις καλύπτουν δυο περιοχές. Η μία εμπίπτει στην άλλη και εκτείνονται εντός των οικοπέδων της Κυπριακής Δημοκρατίας 1, 5, 6, 7, 8, 10, 11 και 12. Η μετά το δημοψήφισμα εποχή δεν χαρακτηρίζεται από διαλλακτική, αλλά από επιθετική πολιτική, με πλήρη αμφισβήτηση της Κυπριακής ΑΟΖ και της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.


Τον αδύναμο κρίκο, δηλαδή την κυπριακή κυβέρνηση, κτυπά η Τουρκία με τη νέα έξοδο του «Μπαρμπαρός» για έρευνες εντός της κυπριακής ΑΟΖ, εν μέσω βροχής από NAVTEX, που εκδίδει το Τουρκικό Γενικό Επιτελείο. Οι κινήσεις της Άγκυρας έχουν δυο πυλώνες. Ο ένας είναι οι συνεχείς αεροναυτικές ασκήσεις εντός της Κυπριακής ΑΟΖ, όχι μόνο προς τα βόρεια αλλά και στα ανατολικά, στα δυτικά, καθώς και στα νότια. Ο άλλος είναι οι παράνομες έρευνες του «Μπαρμπαρός» εντός της Κυπριακής ΑΟΖ, από τις 21 Απριλίου ώς τις 30 Ιουνίου.

Απώτερος στόχος και ρόλος του Έιντε

Απώτερος στόχος είναι η δημιουργία έντασης για να πιεστεί η Κυπριακή Δημοκρατία να επιβραδύνει τις δικές τις έρευνες και δη την εκμετάλλευση του φυσικού της αερίου, καθότι η Άγκυρα δεν θα πλήξει απευθείας τα συμφέροντα της Γαλλικής TOTAL, η οποία είναι προγραμματισμένο να κατεβάσει τρυπάνι περί τον Ιούνιο.

Ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση, δηλαδή της επιβράδυνσης της εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου, αναμένεται, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, να αναλάβει και ο Ειδικός Σύμβουλος του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο Έσπεν Μπαρθ Έιντε, προβάλλοντας το πρόσχημα ότι δεν θα πρέπει να διαταραχθεί η πορεία των συνομιλιών. Η άλλη επιλογή, όπως διπλωματικές πηγές αναφέρουν, είναι να ανοίξει η τουρκική πλευρά, στο πλαίσιο των συνομιλιών, θέμα ορίων Κυπριακής ΑΟΖ σε σχέση με την τουρκική υφαλοκρηπίδα και τα όρια της δικής της ΑΟΖ.

Το χρονοδιάγραμμα

Ανάλογο σκηνικό είχε στηθεί από την Τουρκία πριν από την άνοδο Ακιντζί στην εξουσία του ψευδοκράτους και την επανέναρξη των συνομιλιών. Έκτοτε, από τη μια, το «Μπαρμπαρός» δεν ξαναβγήκε στην κυπριακή ΑΟΖ, ενώ, από την άλλη, οι έρευνες στην Κυπριακή ΑΟΖ είναι παγωμένες. Η λογική ήταν η εξής: Οι έρευνες θα ξανάρχιζαν με τη λύση, την οποία ο κ. Έιντε προσδοκούσε να επιτύχει ώς τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους, στη χειρότερη περίπτωση. Εφόσον το χρονοδιάγραμμα δεν τηρείται, η Τουρκία θα προβάλει προβλήματα στις προσπάθειες για την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων του φυσικού αερίου από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Φυσικό αέριο, Ρωσία, ΗΠΑ και Καρπασία

Μέσα σε αυτή την πολιτική πρακτική η Άγκυρα:

Πρώτον, βγάζει το «Μπαρμπαρός» για έρευνες ανοιχτά της Αμμοχώστου, πλησίον του οικοπέδου 3 και προς την Καρπασία. Σε τμήμα αυτής της περιοχής είχαν πραγματοποιηθεί έρευνες στο παρελθόν και από την Κυπριακή Δημοκρατία, χωρίς να γίνουν αντιληπτές από τις κατοχικές «αρχές». Η περιοχή αυτή έχει τη δική της σημασία διότι:

Α. Γειτνιάζει με οικόπεδα τη Συρίας, τα οποία έχουν καπαρώσει για τη διενέργεια ερευνών οι Ρώσοι από τις 24 Μαρτίου του 2011 και μέσω συμφωνίας μεταξύ τους και της Συρίας, που υπεγράφη στις 25 Δεκεμβρίου του 2013. Στη συμφωνία εμπλέκεται η ρωσική εταιρεία Soyuzneftegaz. Το θέμα της ενέργειας εξηγεί και τα αίτια του πολέμου στη Συρία.

Το 2009 ο Πρόεδρος Άσαντ είχε απορρίψει τη συμφωνία για την κατασκευή του αγωγού από το Κατάρ στην Τουρκία, που είχε την εύνοια των ΗΠΑ, και υπέγραψε σύμφωνο κατανόησης για την κατασκευή αγωγού από το Ιράν μέσω Ιράκ προς τη Συρία. Πρόσθετα, ο Σύρος Πρόεδρος έδωσε τα δικά του οικόπεδα για τη διεξαγωγή ερευνών στη Ρωσία.

Είναι πρόδηλο γιατί οι ΗΠΑ θέλουν να αποκαθηλώσουν τον Άσαντ. Όχι μόνο επειδή είναι δικτάτορας, αλλά και λόγω των ενεργειακών τους συμφερόντων, που θεωρούν ότι τα πλήττει. Από την άλλη, γίνεται αντιληπτό γιατί η Μόσχα αναμειγνύεται ενεργά στον πόλεμο της Συρίας και γιατί στηρίζει τον Άσαντ. Αφενός είναι το ενεργειακό και αφετέρου η διαφύλαξη της Βάσης της Ταρτούς, η μοναδική την οποία η Μόσχα διαθέτει στη Μεσόγειο και βρίσκεται πλησίον ενός από τα σημαντικά chokepoints ανά τον κόσμο, δηλαδή του Σουέζ, μέσω των οποίων ελέγχονται οι θαλάσσιες και ενεργειακές οδοί.

Β. Η εν λόγω περιοχή, δηλαδή των οικοπέδων της Συρίας και προς την Κύπρο, εκτιμάται από τους Αμερικανούς ότι ενδέχεται να έχει ποσότητες φυσικού αερίου ίσες με εκείνες του Κατάρ.

Γ. Τα παράλια από την Αμμόχωστο ώς την Καρπασία έχουν εκ των πραγμάτων μεγάλη σημασία για την Τουρκία και επηρεάζουν τη λύση του Κυπριακού. Αφενός το εδαφικό και αφετέρου τον έλεγχό τους από γεωπολιτικής άποψης, αφού σχετίζονται με την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου και φτάνουν ώς την τουρκική υφαλοκρηπίδα. Υπάρχει μεν η αρχή που έχει συμφωνηθεί στις συνομιλίες, ότι το φυσικό αέριο θα εμπίπτει στην Κεντρική Κυβέρνηση, αλλά παραμένει ανοικτό το θέμα ποιες θα είναι οι εξουσίες των συνιστώντων κρατιδίων σε σχέση με το φυσικό αέριο και πώς θα ρυθμιστεί η τουρκική υφαλοκρηπίδα.

Και το τονίζουμε αυτό, διότι έχει γίνει επίσης δεκτό ότι το κατάλοιπο εξουσίας θα ανήκει στα συνιστώντα κρατίδια, που σημαίνει πως ό,τι δεν ρυθμίζεται από την Κεντρική Εξουσία θα έχουν τη δυνατότητα να το ρυθμίζουν από μόνα τους. Υπάρχει μάλιστα η αντίληψη στην Άγκυρα ότι θα πρέπει να γίνει επανακαθορισμός των ΑΟΖ μεταξύ της ίδιας, της Κύπρου, της Αιγύπτου και άλλων επηρεαζόμενων χωρών.

Δ. Η περιοχή της Καρπασίας είναι σημαντική για την Άγκυρα, προκειμένου να διατηρεί υπό τον έλεγχό της τη θαλάσσια και εναέρια έκταση από τη Μαρμαρίδα ώς την Αλεξανδρέττα, ως μια τουρκική λίμνη σημαντική για τα θέματα της ασφάλειας και της ενέργειας.

Παιχνίδια με ΕΝΙ και TOTAL

Δεύτερον, η θαλάσσια περιοχή που έχει δεσμεύσει το «Μπαρμπαρός» υποδηλοί τα σύνορα και την ΑΟΖ του ψευδοκράτους. Σε συνδυασμό με τις στρατιωτικές ασκήσεις που διεξάγει η Τουρκία, όχι μόνο προς τα βόρεια της Κύπρου αλλά και στα νότια, καθώς και προς τα δυτικά -εντός της Κυπριακής ΑΟΖ- στέλνει το μήνυμα της αμφισβήτησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, την οποία θεωρεί ως εκλιπούσα.

Στέλνει, δε, μηνύματα προς τις εταιρίες που εμπλέκονται στην εκμετάλλευση του φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ, ότι παίζουν με τη φωτιά. Άλλωστε, στις 27 Μαρτίου του 2013 η Τουρκία, διά του Υπουργού Ενέργειάς της Taner Yildiz, είχε απειλήσει την ιταλική ENI ότι θα την αποκλείσει από τα ενεργειακά εντός της επικράτειάς της έργα.

Η ΕΝΙ, αφού έκανε λανθασμένους υπολογισμούς, πήρε εν συνεχεία το τρυπάνι της από την Κυπριακή ΑΟΖ για συντήρηση και ακόμη να επιστρέψει. Σημαντικό πάντως είναι και το εξής: Παρά τις τουρκικές απειλές το 2015, συγκριτικά με το 2014, η ΕΝΙ εμφάνισε αύξηση στον όγκο εργασιών της στην Τουρκία της τάξης του 9%.

Όσο, δε, για την ΤΟΤΑL, εν μιά νυκτί, τον Μάιο του 2014 εισέπραξε από την Άγκυρα 1,5 δις δολάρια, όταν πώλησε στην Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίων το 10% από τη συμμετοχή της στο «Azerbaijan's Shah Deniz project». Σήμερα η TOTAL κατέχει το 11% της συνολικής αγοράς λιπαντικών ουσιών στην Τουρκία.

Κανονιοφόροι

Πέραν των ανωτέρω, εάν μελετήσει κάποιος τις περιοχές που δεσμεύει η Άγκυρα μέσω των NAVTEX και τον τρόπο διεξαγωγής των ασκήσεων, διαπιστώνει τα εξής:

1. Στα βόρεια, η Τουρκία θεωρεί ότι η Κύπρος ανήκει σε αυτήν και ότι είναι στην ουσία προσαρτημένη.

2. Επιδιώκει να αμφισβητήσει το σημείο όπου συναντώνται η Κυπριακή με την Ελληνική ΑΟΖ και τα όρια της Κυπριακής με την Αιγυπτιακή ΑΟΖ.

3. Οι τουρκικές ασκήσεις δημιουργούν την εικόνα του ναυτικού αποκλεισμού και της πολιτικής των κανονιοφόρων. Διεξάγονται σε όλη την περιφέρεια του νησιού και όχι μόνο στα βόρεια, αλλά και στα δυτικά και τα ανατολικά και τα νότια.

4. Οι τουρκικές ασκήσεις επεκτείνονται πέραν της Κύπρου προς τα ανοικτά του Καστελορίζου ώς το Αιγαίο.

Καθεστώς τρομοκρατίας και υποχωρήσεις

Η Τουρκία, διά της στρατιωτικής της ισχύος, θα επιδιώξει να δημιουργήσει κλίμα έντασης και φόβου στην κυπριακή κοινή γνώμη, ώστε να είναι πιο εύκολη η άσκηση πιέσεων προς τον Πρόεδρο να προβεί σε υποχωρήσεις, όπως για παράδειγμα είναι η καθυστέρηση της εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου, εφόσον, άλλωστε, η Κύπρος δεν διαθέτει ούτε επαρκή στρατιωτικά μέσα ούτε ανήκει σε συμμαχίες για να υπερασπίσει εαυτήν.

Για την Άγκυρα, το ζητούμενο δεν είναι να προχωρήσει σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά να μας τρομοκρατήσει διά της σκιάς της ισχύος της. Και επειδή οι Τούρκοι, για ευνόητους λόγους, δεν θα επιθυμούν να κτυπήσουν την εξέδρα της ΕΝΙ ή της TOTAL, επιδιώκουν ήδη να τις δελεάσουν με χρηματικά ανταλλάγματα ή και θα τις εκβιάσουν μέσω των συμφερόντων που έχουν να εξυπηρετήσουν επί τουρκικού εδάφους.

Έτσι προσδοκούν να βάλουν χειρόφρενο στην Κυπριακή ΑΟΖ. Ο κύριος όμως στόχος τους είναι ο αδύναμος κρίκος. Δηλαδή η κυπριακή κυβέρνηση, την οποία -εφόσον εκφοβίσουν την κοινή γνώμη και με τη συνδρομή Έιντε- θα αναγκάσουν να συνομιλεί αυτή με τις ξένες εταιρείες για το πάγωμα της εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου, όπως περίπου συνέβη και με την επανέναρξη των συνομιλιών.

Όπως μάλιστα ξένοι διπλωμάτες τονίζουν, υπάρχει ακόμη μια επιλογή: Μετά το θέμα των τεσσάρων βασικών ελευθεριών προς τους Τούρκους πολίτες -που στοχεύει στη νομιμοποίηση νέων εποικιστικών ρευμάτων- να ανοίξει νέο κεφάλαιο η Άγκυρα στις συνομιλίες. Αυτό της ενέργειας, με αντικείμενο την τουρκική υφαλοκρηπίδα και τα όρια της Κυπριακής ΑΟΖ...


Top