Πώς κτίζονταν τα αρχαία σκαριά

Στο Δημοτικό Μουσείο Aγίας Νάπας THALASSA παρουσιάζεται η σημαντική έκθεση «Ανάδειξη του Αρχαίου Πλοίου Σάμαινα», η οποία εντάσσεται στο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης «INTERREG III - A Ελλάδα-Κύπρος», με φορέα υλοποίησης το Δήμο Πυθαγορείου Σάμου, στο πλαίσιο του ευρύτερου στόχου της δημιουργίας του «Μουσείου Ναυτικών και Ναυπηγικών Τεχνών του Αιγαίου», στο οποίο θα ενταχθούν μελλοντικά οι κατασκευές και το υπόλοιπο υλικό του προγράμματος. Ανάδοχοι και επιστημονικοί συνεργάτες στο όλο εγχείρημα του προγράμματος ήταν το Πνευματικό Ίδρυμα Σάμου «Νικόλαος Δημητρίου», το Τεχνικό Γραφείο Κωνσταντίνος Δαμιανίδης, η Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας (Ε.Μ.Α.Ε.Τ.) και το Τμήμα Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Διοργανωτές της περιοδικής έκθεσης -που αξίζει να αναφερθεί ότι θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά σε χώρα μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας- είναι ο Δήμος Αγίας Νάπας και το Ίδρυμα Τορναρίτη-Πιερίδη.
Η Σάμος ήταν ένα σημαντικό ναυτικό και ναυπηγικό κέντρο του Αιγαίου κατά την αρχαϊκή εποχή και έφτασε στο απόγειο της ευημερίας της την εποχή του τυράννου Πολυκράτη (538-522 π.Χ.). Η ναυτική υπεροχή του νησιού συνδέεται με έναν τύπο σκάφους που αναφέρεται με το όνομα «Σάμαινα», το οποίο, σύμφωνα με τους αρχαίους συγγραφείς, είχε ορισμένες ιδιαιτερότητες που το έκαναν να ξεχωρίζει από τα άλλα είδη πλοίων. Οι ιδιαιτερότητες αυτές διερευνώνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Ανάδειξη του Αρχαίου πλοίου Σάμαινα».
Στην πρώτη ενότητα της έκθεσης περιλαμβάνονται οι πηγές και το πρωτογενές υλικό για τη μορφή της Σάμαινας. Επίσης, παρουσιάζεται η διερεύνηση των γεωμετρικών χαρακτηριστικών που είχε η γάστρα του αρχαίου αυτού σκάφους. Στη δεύτερη ενότητα διερευνάται η τεχνική που θα μπορούσε να είχε χρησιμοποιηθεί στη ναυπήγηση της Σάμαινας. Η τεχνική που εφαρμοζόταν στα ναυπηγεία της Σάμου την εποχή του Πολυκράτη μάς είναι άγνωστη. Για το λόγο αυτό, παρουσιάζονται πέντε αντίγραφα τμημάτων από αντίστοιχα αρχαία ναυάγια, που εξηγούν τους τρόπους με τους οποίους «χτίζονταν» τα αρχαία σκαριά. Στην έκθεση παρουσιάζονται τμήματα από το αρχαίο ναυάγιο της Κερύνειας του 4ου αιώνα π.Χ., του ναυαγίου Maagan Mikhael 4ου αιώνα π.Χ., του ναυαγίου Jules Verne 9 του 6ου αιώνα π.Χ, του ναυαγίου Yassiαda 4ου αιώνα π.Χ., του ναυαγίου Yassiαda 7ου αιώνα μ.Χ., τρία ομοιώματα του αρχαίου πλοίου Σάμαινα και οπτικοακουστικό υλικό σχετικό με τα ναυάγια.

Η Σάμος στην αρχαϊκή περίοδο
Κατά τον 7ο και 6ο αιώνα, η Σάμος συμβάλλει ενεργά με το ναυτικό της στην αποικιακή εξάπλωση των Ελλήνων, άλλοτε ιδρύοντας και άλλοτε συμμετέχοντας σε κοινές αποικίες με άλλες ιωνικές πόλεις. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η συμμετοχή Σαμίων εμπόρων στην ίδρυση της Ναύκρατης, μίας κοινής αποικίας των ελληνικών πόλεων στην Αίγυπτο, και η ίδρυση της Ζάγκλης στη Σικελία, από Σαμίους και Μιλησίους.
Η Σάμος, από το 650 π.Χ. και μετά, τροφοδοτούσε την υπόλοιπη Ιωνία με σίδηρο και χαλκό, τον οποίο μετέφερε από την Κύπρο, την Κιλικία και τη Συρία, και ήδη από τις αρχές του 6ου αιώνα είχε καταφέρει να δημιουργήσει ένα πλέγμα αποικιακών επαφών και εμπορικών ανταλλαγών, που την καθιστούσαν μιαν από τις βασικές ναυτικές δυνάμεις σε όλη τη Μεσόγειο.
Το Ηραίο της Σάμου αποτελεί, επίσης, κατά την αρχαϊκή εποχή ένα χώρο με θεία δύναμη για τους ναυτικούς. Πολλά αναθήματα, έως και ολόκληρα καράβια, αφιερώνονται από τους ναυτικούς στο ναό της Ήρας στη Σάμο, για να τους προστατεύει στις θαλασσινές τους περιπέτειες.
Η ακμή της Σάμου κορυφώνεται την περίοδο του τυράννου Πολυκράτη (538-522 π.Χ.). Δίνοντας σαφή ναυτικό προσανατολισμό στο κράτος του, ο Πολυκράτης θέλησε να μετατρέψει τη Σάμο σε θαλασσοκράτειρα δύναμη.
Αγαία Νάπα, Δημοτικό Μουσείο ΤHALASSA (23816366). Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι τις 30 Απριλίου 2009.
Top