Ποιος είναι ο κύριος Ριμπολόβλεβ;

Το Σεπτέμβριο του 2010 ο διεθνής και κυπριακός τύπος ασχολήθηκαν για μέρες με μια είδηση άκρως εντυπωσιακή: Μια εταιρεία, η Odella Resources, που σχετίζεται με το Ρώσο επιχειρηματία, Dmitry Rybolovlev, απέκτησε το μεγαλύτερο ποσοστό - σχεδόν 10% - στη μεγαλύτερη  τράπεζα της χώρας μας, την Τράπεζα Κύπρου. Είναι γνωστό ότι Ρώσοι, όπως και πολίτες άλλων χωρών της πρώην ΕΣΣΔ τις τελευταίες δύο δεκαετίες επέκτειναν σημαντικά τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες όχι μόνο στην οικονομία της Κύπρου, αλλά και πολλών χωρών της Ευρώπης και του κόσμου. Οι απόψεις για αυτή την εξέλιξη  μπορεί να διίστανται.

Το θέμα δημοσιεύεται στο IN Business Μαρτίου αλλά το συγκεκριμένο κείμενο περιέχει εκτεταμένες πληροφορίες για κάθε μία από τις πτυχές της ζωής του Ρώσου μεγιστάνα που αναλύονται.

Κάποιοι καλωσορίζουν τον ερχομό των δραστήριων και ενεργών επενδυτών από μια χώρα που είναι παραδοσιακά φιλική προς την Κύπρο.  Άλλοι ανησυχούν ότι οι επιχειρηματίες από την Ρωσία, η οποία μόλις πρόσφατα αντιμετώπιζε δύσκολη οικονομική περίοδο, συνοδευόμενη από την αύξηση της εγκληματικότητας, τη μείωση και ακολούθως την πολύ αισθητή ενδυνάμωση της κρατικής εξουσίας, δεν θα μπορέσουν εύκολα να προσαρμοσθούν στο υφιστάμενο σύστημα αξιών και σχέσεων. Όμως το γεγονός παραμένει – το ρώσικο μπίζνες ήδη κατέλαβε, και εξακολουθεί να καταλαμβάνει αξιοσημείωτη θέση στην παγκόσμια οικονομία. Και για την Κύπρο έχει ιδιαίτερη σημασία η παρουσία  επενδυτών από τη χώρα με την οποία από τη δεκαετία του ‘60 έχουμε ειδικές πολιτικές σχέσεις: η ΕΣΣΔ είναι μία από τις πρώτες χώρες αναγνώρισε την ανεξαρτησία της Κύπρου και πάντοτε υποστήριζε την θέση μας στο κυπριακό πρόβλημα στο ΟΗΕ. Επιπρόσθετα οι δύο χώρες  παραδοσιακά διατηρούν ισχυρές  πολιτιστικές και θρησκευτικές σχέσεις Όπως αναφέρθηκε κατά την επίσκεψη στην Κύπρο, το περασμένο φθινόπωρο, του Ρώσου προέδρου Dmitry Medvedev, η Κύπρος είναι η πιο μεγάλη πηγή ξένων επενδύσεων στη Ρωσία. Χιλιάδες εγγεγραμμένες εδώ ρώσικες εταιρείες επένδυσαν στη Ρωσία πέραν των $50 δις - Η Κύπρος αποτελεί επίσης, μια σημαντική λεωφόρο ρώσικου χρήματος, αφού μετά το 1991 διακινήθηκαν από τη Ρωσία προς την Κύπρο $16.6 δις. Τι μπορεί να αλλάξει, όμως, με τον ερχομό του νέου μεγαλύτερου μετόχου στην Τράπεζα Κύπρου; Το IΝBusiness διερεύνησε όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες σε ρωσικά και διεθνής ΜΜΕ για τον κ. Rybolovlev, τη ζωή του, την οικογένεια του και την επιχείρηση του. Ο ίδιος – χαμηλών τόνων καθώς είναι - αποφεύγει τις συνεντεύξεις. Μέχρι σήμερα έχει δώσει μόλις πέντε!

ΑΠΟ ΓΙΑΤΡΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑΣ 

Ο κ. Rybolovlev γεννήθηκε το 1966 στην πόλη Πέρμ, ένα μεγάλο βιομηχανικό κέντρο στα Ουράλια της Ρωσίας. Δεν είναι, βεβαίως, η Σιβηρία (παρ’ όλο που βρίσκεται σε απόσταση σχεδόν  2000 χλμ  ανατολικά της Μόσχας), όμως η μικρή πατρίδα του κ. Rybolovlev δύσκολα θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί θέρετρο.  Το χειμώνα, ο οποίος διαρκεί 4-5 μήνες, θερμοκρασίες του μείον 30-35 βαθμών δεν είναι σπάνιες. Το έδαφος της Πέρμ είναι γεμάτο από φυσικούς πόρους, όπως, πετρέλαιο, άνθρακα, χρυσό, διαμάντια, λευκόχρυσο και κάλιο. Γι’ αυτό η Πέρμ είναι έδρα μεγάλων βιομηχανιών. Μέχρι τη δεκαετία του 1990, μάλιστα, ήταν μια κλειστή στους ξένους σοβιετική πόλη, αφού εκεί κατασκευάζονταν πύραυλοι και στρατιωτικός εξοπλισμός.

Επίσης η Πέρμ είναι γνωστή και για το μεγάλο αριθμό φυλακών της. Στην πιο γνωστή από απ’ αυτές, με ονομασία  «Άσπρος Κύκνος», κρατούνται διαβόητοι Τσετσένοι τρομοκράτες. Ο πιο γνωστός σήμερα στη Ρωσία άνθρωπος από την Πέρμ – είναι ο πρώην δήμαρχος  Γιούρι Τρούτνεβ, τον οποίο ο Βλαντίμιρ Πούτιν διόρισε ως Υπουργό Φυσικών Πόρων της χώρας. Στην Πέρμ πέρασαν τα παιδικά τους χρόνια ο συνθέτης Πιότρ Τσαίκόβσκι και θεατρικός παραγωγός Σεργκέι Ντιάγκιλεβ. Το 2005 την Πέρμ επισκέφθηκε και ο μελλοντικός πρόεδρος των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα, ως μέλος της αμερικανικής κοινοβουλευτικής αποστολής για τον έλεγχο της καταστροφής ατομικών πυραύλων στα πλαίσια της μείωσης των εξοπλισμών Ρωσίας και ΗΠΑ.                  

Τα παιδικά και εφηβικά χρόνια του κ. Rybolovlev δεν ήταν μεν σκληρά, αλλά ούτε και εύκολα. Σύμφωνα το περιοδικό Forbes (στο οποίο το 2008 έδωσε μία από τις ελάχιστες συνεντεύξεις του), οι γονείς του ήταν γνωστοί γιατροί στην Πέρμ και η πορεία του αμούστακου αγοριού μιας ιατρικής οικογένειας, φαινόταν προκαθορισμένη. Θα ακολουθούσε την ιατρική.

Πράγματι, το 1990 αποφοιτώντας με τιμητικές διακρίσεις από το Ιατρικό Ινστιτούτο της Πέρμ, με ειδίκευση στην καρδιολογία, άρχισε  να εργάζεται στο καρδιολογικό τμήμα εντατικής θεραπείας. Φοιτώντας ακόμα στο Ινστιτούτο, ο κ. Rybolovlev παντρεύτηκε τη συμφοιτήτριά του Elena και το 1989 απέκτησαν την πρώτη τους θυγατέρα Ekaterina. Περί τα τέλη της δεκαετίας του 1980 κι αρχές του ‘90 στην ΕΣΣΔ άρχισε η perestroika, η οποία επέφερε τελικά τη διάλυση της χώρας και μια βαθιά οικονομική κρίση. Ανεξέλεγκτος πληθωρισμός, ανεργία, αύξηση εγκληματικότητας, φτωχικοί μισθοί και πείνα για την τότε Ρωσία έγιναν συνηθισμένα φαινόμενα. Την ίδια περίοδο  άρχισε και η ανάπτυξη των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Σε τέτοιες συνθήκες οι περισσότεροι προτιμούσαν να κρατηθούν στις δουλειές τους με χαμηλούς μισθούς, προσπαθώντας να επιβιώσουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Υπήρχαν όμως κι  εκείνοι που επέλεξαν να ρισκάρουν, ξεκινώντας τη δική τους επιχείρηση, αν και στο τέλος λίγοι πέτυχαν.  Ο κ. Rybolovlev βρέθηκε να συντηρεί την οικογένειά του με τον πολύ χαμηλό μισθό του νεαρού γιατρού, αλλά δεν είχε διάθεση να ζήσει στη φτώχεια και τη στέρηση. Έτσι έλαβε την πρώτη δύσκολη απόφαση ζωής. Απαρνήθηκε την καριέρα του γιατρού και τόλμησε να δοκιμάσει τον εαυτό του, δημιουργώντας τη δική του επιχείρηση.

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΤΟΥ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΟ                             

Το πρώτο του επιχειρηματικό σχέδιο ήταν ιατρικό. Μαζί με τον πατέρα του - καθηγητή ιατρικής κ. Evgeni Rybolovlev - ίδρυσαν την εταιρεία Magnetics, η οποία ασχολείτο με μαγνητοθεραπεία. Μία μέθοδο θεραπείας με τη χρήση των μαγνητικών πεδίων, την οποία επεξεργάστηκε ο πατέρας του. Στο ξεκίνημα ο πατέρας του Dmitry επέβλεπε την πορεία της θεραπείας των ασθενών και τις επιστημονικές έρευνες, ενώ ο Dmitry ήταν υπεύθυνος για τα επιχειρηματικά θέματα – εξασφάλιση αδειών, άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών, δανειοδότηση, εξεύρεση πελατών, σύναψη συμφωνιών κ.λ.π. Κερδίζοντας σταδιακά τα πρώτα κεφάλαια, ο Dmitry διεύρυνε το πεδίο των επιχειρηματικών του ενδιαφερόντων. Εκείνη την εποχή επήλθε και η κατάρρευση της ρωσικής οικονομίας, ανατράπηκε ο παραδοσιακός τρόπος επιχειρηματικών συναλλαγών στη χώρα και δημιουργήθηκαν παράδοξες καταστάσεις – τα σύγχρονα και αποτελεσματικά εργοστάσια παρήγαγαν προϊόντα, όμως λόγω της απουσίας εμπειρίας εργασίας σε συνθήκες ελεύθερης αγοράς, δεν μπορούσαν να εξασφαλίσουν πωλήσεις, δεν μπορούσαν να βρουν προμηθευτές, μπλέκονταν σε δάνεια και δεν πλήρωναν μισθούς. Τις περισσότερες φορές οι μεγάλες εταιρείες δεν πλήρωναν την εταιρεία του Dmitry για τη θεραπεία των εργαζομένων τους σε χρήματα, αλλά με προϊόντα σε μειωμένες τιμές, και αυτός αναγκαζόταν να βρίσκει από μόνος του αγοραστές των προϊόντων αυτών. Πολλές φορές τέτοιες πράξεις με μεταπώληση των προϊόντων απέφεραν μεγαλύτερο κέρδος από τη βασική του επιχείρηση. Αυτό αφορούσε τα ποιοτικά προϊόντα καθημερινής ζήτησης, τα οποία στη μετασοβιετική Ρωσία ήταν σε έλλειψη. Σταδιακά αυτή η κατεύθυνση έγινε για τον Dmitry προτεραιότητα. Ακριβώς σε αυτό τον τομέα, όπως έγραφε το Forbes, το 1992 ο Rybolovlev κέρδισε το πρώτο του εκατομμύριο δολάρια.   

ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ΤΡΑΠΕΖΙΤΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΟΣ

Το εμπόριο προχωρούσε πολύ επιτυχημένα και ο Dmitry Rybolovlev μπορούσε να ασχολείται με αυτό για πολλά ακόμη χρόνια. Όμως αποφάσισε διαφορετικά. Κερδίζοντας τα πρώτα του σοβαρά χρήματα, ο Δημήτρη δεν τα διέθεσε σε αύξηση του όγκου αγοραπωλησιών, αλλά πήγε στη Μόσχα για να σπουδάσει χρηματιστής. Όπως γράφει το Forbes, από τα σχολικά του χρόνια ο Rybolovlev έδειξε ενδιαφέρον για θέματα χρηματιστηρίου: «ο έφηβος μαγεύτηκε με την ιστορία του εκατομμυριούχου Φρένκ Καουπερβούντ, του κεντρικό ήρωα της τριλογίας «Χρηματιστής», «Τιτάνας», «Στωικός» του Θήοντορ Ντράιζερ. Όπως είπε στη συνέντευξη του, κατάλαβε ότι αυτή ήταν η κατεύθυνση που τον ενδιέφερε. Ήταν, μάλιστα, ο πρώτος στην περιοχή της Πέρμ που απέκτησε το πιστοποιητικό του Ρωσικού Υπουργείου Οικονομικών που του έδινε το δικαίωμα να διαχειρίζεται αξιόγραφα.
Το 1992 άνοιξε τη δική του επενδυτική εταιρεία. Εκείνο τον καιρό στη Ρωσία ξεκινούσε η ιδιωτικοποίηση και η μετοχοποίηση των μεγάλων κρατικών βιομηχανιών. Ο Dmitry ήταν ένας από τους λίγους  στην πόλη του, ο οποίος κατανοούσε αυτή τη διαδικασία πολύ καλά, μπόρεσε να την οργανώσει σωστά και είχε την άδεια εργασίας σε αυτό τον τομέα.  Σ’ αυτόν προσέτρεχαν για βοήθεια  οι σύμβουλοι και διευθυντές των μεγάλων εταιρειών που τον γνώριζαν από τον καιρό της Magnetics. Στην αρχή ο Dmitry ενεργούσε ως σύμβουλος. Αργότερα, όμως, άρχισε και ο ίδιος να επενδύει χρήματα, κάτι το οποίο αποδείχθηκε πολύ πιο κερδοφόρο. Το 1994 ίδρυσε μια τράπεζα, απέκτησε τις μετοχές μερικών βιομηχανιών της Πέρμ και συμμετείχε στα διοικητικά τους συμβούλια.
Το 1995 ο Rybolovlev πήρε την επόμενη δύσκολη απόφαση, η οποία αποδείχθηκε στρατηγικά ορθή. Πώλησε το μεγαλύτερο μερίδιο των μετοχών του στις διάφορες βιομηχανίες, ενοποίησε τις επενδύσεις του, επικεντρώνοντας την προσοχή του στη βιομηχανία καλίου και ειδικότερα  στην εταιρεία Uralkali, και όχι σε εταιρείες πετρελαίου ή στρατιωτικής βιομηχανίας, οι οποίες εκείνο τον καιρό θεωρούνταν από τους περισσότερους επενδυτές ως πιο κερδοφόρες. 

ΣΧΕΔΙΑ ΕΞΟΝΤΩΣΗΣ ΤΟΥ

Την δεκαετία του ‘90 οι ιδιωτικοποιήσεις και οι επιχειρήσεις  στη Ρωσία ήταν πραγματικά επικίνδυνη υπόθεση.  Ήταν η περίοδος της διάλυσης του κράτους, της αδύναμης  κεντρικής εξουσίας, της οικονομικής κρίσης και της αύξησης της εγκληματικότητας. Σε τέτοιες συνθήκες οποιοσδήποτε προσπαθούσε να κερδίσει πολλά χρήματα, γινόταν στόχος εγκληματιών και διεφθαρμένων γραφειοκρατών για εκβιασμό, ακόμα και για φυσική εξόντωση. Ο Dmitry, ο οποίος πολύ επιτυχημένα χειριζόταν τις υποθέσεις του, δεν απέφυγε αυτές τις καταστάσεις. Τον πίεζαν εγκληματικά κυκλώματα και ανταγωνιστές, γι’ αυτό και  κυκλοφορούσε με αλεξίσφαιρο γιλέκο και σωματοφύλακες. Ανησυχώντας για την ασφάλεια της οικογένειάς του, το 1995 έστειλε τη σύζυγο του και την οκτάχρονη θυγατέρα τους στην Ελβετία, ενώ ο ίδιος συνέχισε να εργάζεται στη Ρωσία με κίνδυνο της ζωής του. Όπως έγραφαν, μάλιστα, οι εφημερίδες της Πέρμ, είχαν γίνει τότε σχέδια για τη δολοφονία του, που έπεσαν στο κενό. Οι αντίπαλοι του επιστράτευσαν, όμως, άλλες τακτικές.    
Σύμφωνα με το Forbes,  τον Μάιο του 1996 ο Rybolovlev πρωτοστάτησε στην έκδοση ψηφίσματος στη συνέλευση των μετόχων της Uralkali για την αντικατάσταση ενός εμπορευόμενου συνεργάτη λόγω δυσμενών διακρίσεων στην επιχειρηματική του συμπεριφορά. Την επόμενη μέρα συνελήφθη με την κατηγορία της συνωμοσίας για διάπραξη  φόνου. Η ζωή μιμείται την τέχνη: ο ήρωας της τριλογίας του Ντράϊζερ, Φρένκ Καουπερβούντ πέρασε στη φυλακή 13 μήνες. Ο Rybolovlev πέρασε στα κρατητήρια του τμήματος ανιχνεύσεως εγκλημάτων 11 μήνες και γιόρτασε εκεί τα τριακοστά γενέθλια του.          
Οι κατηγορίες εναντίον του Rybolovlev βασίζονταν στη μαρτυρία ενός εγκληματία, ο οποίος είχε σχεδιάσει τη δολοφονία ενός διευθυντή εργοστασίου στην Πέρμ. Όπως ανακάλυψαν μεταγενέστερα οι ανακριτές, ο ίδιος άνθρωπος είχε προσπαθήσει να διοργανώσει το φόνο και του Dmitry. Σύμφωνα με το Forbes, η υπόθεση κατά του Dmitry αποτελούσε «σκευωρία κατά παραγγελία».  Στη φυλακή δεχόταν πιέσεις - να πωλήσει τις μετοχές της  Uralkali για πολλά χρήματα με αντάλλαγμα την ελευθερία του. Αυτός όμως αρνήθηκε και ήταν έτοιμος να παλέψει για το δίκαιο του μέχρι το τέλος. «Ήμουν έτοιμος να περάσω στη φυλακή 10 χρόνια, - είπε στη συνέντευξή του στο “Forbes”, «αλλά δεν ήμουν διατεθειμένος να αποξενωθώ από την περιουσία μου» .
Σε λίγο καιρό η υπόθεση εναντίον του άρχισε να καταρρέει, καθώς οι ανακριτές εντόπισαν τους πραγματικούς εγκληματίες και 11 μήνες μετά τη σύλληψή του, αφέθηκε ελεύθερος. Το 1997 αθωώθηκε πλήρως σε τρείς δικαστικές βαθμίδες, συμπεριλαμβανομένης και της Προεδρίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου,  που είναι το ανώτατο δικαστικό όργανο της Ρωσίας.             
Ο ίδιος ο Dmitry στις ελάχιστες συνεντεύξεις του πάντοτε σχολίαζε αυτό το επεισόδιο της ζωής του πολύ συγκρατημένα. Μόνο μια φορά το 2006 απαντώντας σε  ερώτηση της κύριας ρώσικης οικονομικής  εφημερίδας Vedomosti σχετικά με το κατά πόσον θεωρεί τη σύλληψη αποτέλεσμα συνωμοσίας  των αντιπάλων του, απάντησε: «Προτιμώ να τη θεωρώ ως λάθος των σωμάτων τήρησης του νόμου». Γενικά περίγραψε εκείνη την  περίοδο της ζωής του ως εξής: «Οι επιχειρήσεις και ο φόβος είναι δυο ασυμβίβαστα πράγματα, έτσι αυτό το συναίσθημα πρέπει να ξέρεις να το ελέγχεις. Μόλις χάσεις τον έλεγχο, μπορείς να χάσεις τα πάντα. Συνεπώς, πρέπει να είσαι απόλυτα σίγουρος: ό,τι κι αν συμβεί αυτά που σου ανήκουν δεν τα εγκαταλείπεις».

ΚΤΙΖΟΝΤΑΣ ΜΙΑ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ

Η επόμενη δεκαετία για τον Dmitry Rybolovlev είναι απόλυτα συνδεδεμένη με την Uralkali. Όπως έγραφε η εφημερίδα Vedomosti, κατά το 2000 εξασφάλισε την πλειοψηφία των μετοχών και τον έλεγχο της εταιρείας και ξεκίνησε τις μεταρρυθμίσεις και την ανάπτυξή της. Αντικατέστησε πλήρως τη διευθυντική ομάδα και έθεσε ως προτεραιότητα για τους καινούργιους διευθυντές την αύξηση της παραγωγικότητας, η οποία από το 2000 μέχρι το 2007, σύμφωνα με το Forbes, - αυξήθηκε σχεδόν σε 2.5 φορές. Η παραγωγή καλίου αποτελείται από την εξόρυξη του μεταλλεύματος σε βάθος εκατοντάδων μέτρων κάτω από το γη, τη μεταφορά του στα εργοστάσια επεξεργασίας και καθαρισμού του σε ειδικά μηχανήματα μέσα από περίπλοκες διαδικασίες θερμικής και χημικής επεξεργασίας. Γενικά πρόκειται για μια επιχείρηση χαμηλού κόστους και υψηλής κερδοφορίας. Η πιο σημαντική αλλαγή που επέφερε  στη Uralkali ο Rybolovlev ήταν η ριζική αλλαγή του συστήματος πωλήσεων. Για την αγορά του καλίου, η οποία ουσιαστικά είναι ολιγοπώλιο, είναι πολύ σημαντικός ο έλεγχος των μεγάλων όγκων πωλήσεων. Οι περίπου 10 μεγάλοι παραγωγοί καλίου  που ανταγωνίζονται σκληρά μεταξύ τους, προμηθεύουν με λιπάσματα καλίου την παγκόσμια αγορά. Από το 2000 ο Dmitry δοκίμασε διάφορα μοντέλα πωλήσεων, συμπεριλαμβανομένων και διαφόρων ειδών συνεργασίες με Αμερικανούς και Ευρωπαίους εμπορευόμενους ορυκτών λιπασμάτων και τελικά δημιούργησε το δικό του σύστημα διανομής. Το επόμενο βήμα ήταν η πρόταση του για ενοποιημένο σύστημα  πωλήσεων με τον άλλο μεγαλοπαραγωγό της μετασοβιετικής εποχής, την κρατική εταιρεία της Λευκορωσίας, Belaruskali - ο όγκος πωλήσεων της οποίας υπερβαίνει τον όγκο της Uralkali 1.5 φορά. Ο Rybolovlev έπεισε την κυβέρνηση της Λευκορωσίας ότι η ενοποίηση θα είναι απόλυτα  συμφέρουσα για όλους. Δεδομένου ότι η Λευκορωσία θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη χώρα για επιχειρηματικές δραστηριότητες και  ο βαθμός παρέμβασης του κράτους στην οικονομία  είναι πολύ ψηλός, η επιτυχία του ήταν πραγματικά μεγάλη. Το 2005, σύμφωνα με το Reuters, η Uralkali  και η Belaruskali ένωσαν τις εμπορικές τους δραστηριότητες κάτω από την ομπρέλα της  Λευκορωσικής Εταιρείας Καλίου, επικεφαλής της οποίας τέθηκε ο  Dmitry. Στα επόμενα τρία χρόνια οι τιμές του καλίου πενταπλασιάστηκαν, σύμφωνα με το Reuters. Η αυξημένη παγκόσμια ζήτηση ήταν η βασική αιτία ανάπτυξης, αλλά και το γεγονός ότι δημιουργήθηκε μια εταιρεία, που έλεγχε το 30% των εξαγωγών, ήταν επίσης σημαντικό.

ΣΤΟΥΣ ΠΛΟΥΣΙΟΤΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Το 2000 η Uralkali ήταν απλώς μια ρωσική εταιρεία της περιφέρειας, η αξία της οποίας δεν υπερέβαινε τα $100 εκ.  Το πρώτο εξάμηνο του 2008, προτού ξεσπάσει η παγκόσμια οικονομική κρίση, η Uralkali ήταν μια διεθνής εταιρεία εισηγμένη στο  Χρηματιστήριο του Λονδίνου και η κεφαλαιοποίησή της έφτασε μέχρι και τα  $35 δις.  Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ήταν εφικτό σε παραμύθια, το να εκατονταπλασιαστεί ή και περισσότερο η αξία της εταιρείας μόλις μέσα σε οκτώ χρόνια. Και ο ιδιοκτήτης της, ένας πρώην απλός ιατρός από τα Ουράλια, καταλάμβανε την 59η θέση στον κατάλογο του Forbes με τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο. Αυτό επέτρεπε, πλέον, πολλά στον Dmitry και ειδικά να ικανοποιήσει το ενδιαφέρον του για αριστουργήματα τέχνης, δημιουργώντας μια πολύ καλή συλλογή. Απέκτησε επίσης και τα «απαραίτητα» του κάθε συγχρόνου δισεκατομμυριούχου – Ένα πολυτελές σκάφος, το προσωπικό του αεροπλάνο και εκλεκτά ακίνητα  σε όλο τον κόσμο. Ένας μέρος της περιουσίας του, σύμφωνα με τα στοιχεία του Forbes και της εφημερίδας Vedomosti, το επένδυσε στην Ελβετία και συγκεκριμένα στον τομέα της βιοτεχνολογίας, ίσως ως απότοκο της νοσταλγίας του για την διακοπείσα ιατρική του σταδιοδρομία. Ο  Dmitry κατεύθυνε μέρος των χρημάτων του και σε σημαντικά κοινωνικά σχέδια του ρώσικου κράτους.  Υποστήριξε το σχέδιο αποκατάστασης της βασιλικής κατοικίας (Oranienbaum) στην πατρίδα του Πούτιν, την Αγία Πετρούπολη (ο ίδιος ο Πούτιν δώρισε τον μηνιαίο του μισθό για τον ίδιο σκοπό), χρηματοδότησε το Ίδρυμα Ρώσων Ολυμπιονικών (το οποίο είναι υπό την αιγίδα του νυν πρόεδρου της Ρωσίας Δημήτρη Μεντβέντεβ), βοήθησε στην αποκατάσταση του μοναστηρίου Zachatievsky στη Μόσχα, το οποίο ανοικοδομείται με πρωτοβουλία του επικεφαλής της Ρώσικης Ορθόδοξης Εκκλησίας Πατριάρχη Αλέξιου Β΄ και μεταγενέστερα του Πατριάρχη Κυρίλλου. Το πιο ξακουστό απόκτημα του Rybolovlev είναι το Maison de L’Amitie στη Φλώριδα, που αγόρασε από τον Ντόναλντ Τράμπ, έναντι $100  εκ.  Το 2008, ακριβώς μετά από αυτή την πολυδάπανη  αγορά, ο πρώην γιατρός από την Πέρμ, απέκτησε διεθνή φήμη.  Όπως ο ίδιος έχει εξηγήσει όμως, οι αγορές αυτές αποτελούν επενδύσεις με προοπτικές για το συμφέρον των παιδιών του. Η δεύτερη θυγατέρα του Dmitry γεννήθηκε το 2001.

ΤΥΧΕΡΟΣ ΣΤΗΝ ΑΤΥΧΙΑ ΤΟΥ

H Uralkali απέκτησε παγκόσμια φήμη δύο χρόνια πριν από τον ιδιοκτήτη της.  Το 2006 η εταιρεία προγραμμάτιζε να πραγματοποιήσει δημόσια πρόσκληση (IPO) για τη διάθεση μετοχών για την είσοδό της στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου και πέρασε από όλες τις αναγκαίες προκαταρκτικές διαδικασίες, όμως, μόλις δύο ημέρες πριν από τη διάθεση των μετοχών, ο Dmitry Rybolovlev αποφάσισε να ακυρώσει την πρόσκληση, εφόσον θεωρούσε ότι οι επενδυτές υποτίμησαν την αξία της εταιρείας.  Η ακύρωση IPO, περιλαμβανομένων και ρωσικών εταιρειών, είχαν γίνει και στο παρελθόν. Όμως η ακύρωση την  παραμονή της διάθεσης των μετοχών ήταν πρωτοφανές περιστατικό, το οποίο συζητήθηκε έντονα στον παγκόσμιο οικονομικό Τύπο. Τελικά αποδείχθηκε σωστός και μάλιστα διπλά. Πρώτα από όλα, δύο εβδομάδες μετά την ακύρωση,  σε ένα από τα μεταλλεία της  Uralkali  προκλήθηκε μεγάλη καταστροφή, το μεταλλείο πλημμύρισε και αναγκάστηκαν να το κλείσουν. Εάν η δημόσια πρόσκληση πραγματοποιείτο, ο Rybolovlev σίγουρα θα κατέστρεφε τη φήμη του: θα φαινόταν ότι εξαπάτησε τους επενδυτές πουλώντας τους μετοχές, ενώ ήξερε για  τη σοβαρή ζημιά και έκρυβε αυτή την πληροφορία μέχρι την πώληση. «Εάν δε θα σταματούσα το ΙΡΟ, η μοίρα μου θα μπορούσε να εξελιχθεί διαφορετικά” δήλωσε στο Forbes. Και πρόσθεσε «Φανταστείτε αυτή την κατάσταση: Συμφώνησα, πήρα τα χρήματα των επενδυτών με έκπτωση, και σε μία εβδομάδα πλημμυρίζει το μεταλλείο. Ούτε εγώ ο ίδιος δεν θα πίστευα ποτέ ότι ο ιδιοκτήτης δεν ήξερε τίποτα. Θα ήταν τρομερό αυτό!». Δεύτερο, ένα χρόνο μετά κι όταν ο Rybolovlev επανέλαβε το ΙΡΟ της Uralkali αποδείχθηκε πολύ πιο επιτυχημένο, λόγω της αύξησης των τιμών του καλίου παγκοσμίως. Για το 15% των μετοχών της εταιρείας εξασφάλισε περισσότερα χρήματα (περίπου $1 δις. ) απ’ όσα θα εξασφάλιζε πουλώντας  το 30% των μετοχών ένα χρόνο πριν. Αυτή τη δημόσια πρόσκληση, η οποία διοργανώθηκε από τις πιο μεγάλες τράπεζες στον κόσμο, Citibank, UBS  και Renaissance Capital, τα δυτικά MME τη χαρακτήρισαν ως ένα από τα καλύτερα ρώσικα ΙΡΟ. Σύμφωνα με το Reuters η ζήτηση υπερέβαινε την προσφορά  κατά 17 φορές!
Το ατύχημα στο μεταλλείο εξελίχθηκε στον πιο μεγάλο «πονοκέφαλο» για την  Uralkali και τον Rybolovlev για τα επόμενα χρόνια. Είναι γνωστό ότι οι πλημμύρες είναι το πιο μεγάλο ρίσκο για όλα τα μεταλλεία καλίου και αλάτων στον κόσμο. Πέραν των εκατό έχουν πλημμυρίσει μέχρι σήμερα.  Κατά τη γεώτρηση και την οικοδόμηση μεταλλείων  μπορεί να τύχει να ανοιχτούν τα υπόγεια στρώματα υδάτων και σε μια τέτοια περίπτωση αργά ή γρήγορα η πλημμύρα του μεταλλείου είναι αναπόφευκτη, εφόσον το νερό διαλύει το αλάτι και αυτή η διαδικασία δεν μπορεί να σταματήσει με τίποτε. Το μεταλλείο της  Uralkali που πλημμύρισε ήταν μεγάλο, με βάση τα παγκόσμια δεδομένα, αφού εκεί δούλευαν μερικές χιλιάδες εργάτες. Στην πραγματικότητα ήταν μια υπόγεια πόλη με διάπλατές σήραγγες πολλών χιλιομέτρων στις οποίες κυκλοφορούσαν μεγάλα μηχανήματα και φορτηγά μεταφοράς μεταλλεύματος. Όπως έγραψε η μεγάλη ρώσικη εφημερίδα Kosmomolaskaya Pravda, η εταιρεία έχασε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, αλλά ευτυχώς, ούτε μια ανθρώπινη ζωή. Το μεταλλείο πλημμύρισε σταδιακά. Θεωρητικά για κάποιο χρονικό διάστημα υπήρχε περιθώριο συνέχισης της εξόρυξης και απομάκρυνσης όλου του εξοπλισμού (π.χ. μερικά μεταλλεία καλίου στον Καναδά πλημμύρισαν μερικώς και όμως συνέχιζαν να λειτουργούν). Ο Rybolovlev, ο οποίος βρέθηκε στο μεταλλείο, αποφάσισε να μη ρισκάρει θέτοντας σε κίνδυνο τους ανθρώπους και διέταξε την άμεση διακοπή λειτουργίας και την απομάκρυνση των εργατών.  Πολλά ακριβά μηχανήματα και πολλοί τόνοι μη κατεργασμένων αποθεμάτων καλίου, χάθηκαν. Το χειρότερο όμως ήταν ότι το πλημμυρισμένο μεταλλείο βρισκόταν ακριβώς κάτω από την πόλη Μπερεζνικί, η οποία ανεγέρθηκε την δεκαετία του 1930 με απόφαση των σοβιετικών ηγετών, πάνω από το μεταλλείο. Δεκάδες οικογένειες αναγκάσθηκαν να μετακινηθούν από την επικίνδυνη ζώνη και να μεταφερθούν επειγόντως αεραγωγοί, εγκαταστάσεις θέρμανσης και ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και να κατασκευαστούν βοηθητικές σιδηροδρομικές γραμμές.

Η ΠΩΛΗΣΗ ΤΗΣ URALKALI

Το 2007, με την άκρως επιτυχημένη δημόσια πρόσκληση της Uralkali, ήταν ίσως μια από τις καλύτερες χρονιές του Rybolovlev. Το 2008, όμως, προέκυψαν μεγάλα προβλήματα, δημιουργώντας του μια ακόμη δοκιμασία. Μετά το δυστύχημα στο μεταλλείο το 2006, η Uralkali βρέθηκε στο επίκεντρο σοβαρής έρευνας από το κράτος. Η πρώτη κυβερνητική επιτροπή, που διερεύνησε το ατύχημα, αποφάσισε ότι οφειλόταν σε γεωλογικούς λόγους. Τον Οκτώβριο του 2008, όμως, ο Αντιπρόεδρος της Ρωσικής Κυβέρνησης, Igor Sechin, απροειδοποίητα διέταξε νέα έρευνα και ζήτησε τον καθορισμό  της οικονομικής ευθύνης της εταιρείας. Αυτό πανικόβαλε Ρώσους και ξένους επενδυτές. Η τιμή της μετοχής της εταιρείας έπεσε δραματικά. Ορισμένα ξένα έντυπα υποστήριζαν ότι η εταιρεία είχε πέσει θύμα «επιδρομής» από υψηλόβαθμους Ρώσους αξιωματούχους προς δικό τους όφελος, όπως είχε γίνει και στην περίπτωση της εταιρείας Yukos. Το τέλος της ιστορίας δεν ήταν, όμως, τόσο δραματικό. Η δεύτερη έρευνα διήρκησε μερικούς μήνες και εκπρόσωποι ουσιαστικά όλων των αρμόδιων Αρχών επισκέφθηκαν την Uralkali αρκετές φορές. Επιχείρησαν να βρουν έστω και την παραμικρή παρατυπία στις ενέργειες της διεύθυνσης της εταιρείας που θα τους επέτρεπε να κατηγορήσουν τον Rybolovlev και την ομάδα του, αλλά απέτυχαν. Τελικά, η εταιρεία δεν θεωρήθηκε υπεύθυνη για το ατύχημα.  Παρ’ όλ’ αυτά,  μετά από πολύχρονες και δύσκολες συνομιλίες με τους εκπροσώπους του κράτους, η Uralkali αποφάσισε εθελοντικά να αναλάβει το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων για εξάλειψη των συνεπειών της καταστροφής, και το 2008-2009 παραχώρησε τα απαραίτητα χρήματα.  
Τον Ιούνιο του 2010 ο Rybolovlev πώλησε το 53% των μετοχών της Uralkali σε ένα άλλο Ρώσο δισεκατομμυριούχο, τον Σουλεϊμάν Κερίμοβ. Το ποσό της πράξης δεν αποκαλύφθηκε, ωστόσο πιστεύεται ότι ξεπέρασε τα $5.3 δις. Στο πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, οι συνέπειες της οποίας δεν έχουν ακόμη ξεπερασθεί, αυτή η πράξη του Dmitry φαίνεται πολύ πλεονεκτική. Ειδικά λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά την άποψη των ευρωπαϊκών ΜΜΕ, οι μετοχές της Uralkali δεν πωλήθηκαν στην τιμή της αγοράς, αλλά με αισθητή υπεραξία για το πλειοψηφικό πακέτο μετοχών. 

ΣΧΕΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Ένα μέρος των εσόδων από την πώληση του 53% των μετοχών της εταιρείας του Uralkali, έναντι $5.3 δις - όπως υπολογίζεται - ο Rybolovlev φαίνεται ότι αποφάσισε να το επενδύσει στην Κύπρο. Μόλις δύο μήνες μετά την πώληση έγινε γνωστή η απόκτηση από την Odella Resources, με την οποία σχετίζεται, του 10% των μετοχών της Τράπεζας Κύπρου.  
Δεν μπορούμε να πούμε ότι η Κύπρος δεν χάρηκε για ένα τέτοιο ξένο επενδυτή. Για τη δική μας οικονομία, που πλήγηκε από την οικονομική κρίση μερικές πρόσθετες εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια που θα στηρίξουν τη μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας, μπορεί να θεωρηθεί ως ένα απρόσμενο δώρο.    
Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, μετά από την επένδυση στην Τράπεζα Κύπρου είναι κατά πόσον ο Rybolovlev θα σταματήσει εδώ ή έχει περαιτέρω σχέδια για επενδύσεις στο νησί. Πηγή κοντά στο Ρώσο επιχειρηματία αποκάλυψε στο INBusiness ότι ο Rybolovlev «έχει γίνει συχνός επισκέπτης στην Κύπρο τους τελευταίους μήνες και δεν κρύβει τη συμπάθειά του για το νησί». Αυτή η συμπάθεια, πρόσθεσε η ίδια πηγή, δεν περιορίζεται στις φυσικές ομορφιές της Κύπρου, αλλά και στις επιχειρηματικές προοπτικές που ο ίδιος έχει διαγνώσει. Το IΝBusiness πληροφορείται ότι τόσο ο Ρώσος μεγιστάνας όσο και στενοί του συνεργάτες έχουν πραγματοποιήσει σειρά συναντήσεων με πιθανούς επενδυτικούς «στόχους» στην Κύπρο. Ορισμένες επαφές μπορεί να είναι πιο προχωρημένες από άλλες, αλλά όλες βρίσκονται ακόμα σε διερευνητικό στάδιο.

 

Top